Πουλιά της Ελλάδας

Ο Μαυροσκούφης (Sylvia atricapilla)

Ο Μαυροσκούφης (Sylvia atricapilla) είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα μέλη του γένους Sylvia, αλλά και του στενά συγγενικού Curruca. Μικρούλης, κρυπτικός και αεικίνητος, είναι παρόλ' αυτά απαραγνώριστος και μάλιστα και στα δύο φύλα: πάνω από ένα υπόχρωμο σταχτο-λαδί σώμα και λαιμό, στέκεται μια ξεκάθαρη κορώνα, μαύρη στο αρσενικό, φωτεινή καφε-κόκκινη στο θηλυκό.

Αυτό το εμφανέστατο χαρακτηριστικό του έδωσε το λαϊκό όνομά του σε όλες τις γλώσσες, αλλά και το επιστημονικό όνομα του είδους: atricapilla, από τις λατινικές λέξεις ater, «μαύρος» και capillus, «μαλλί», ο μαυρομάλλης, εξίσου περιγραφικό με το ιδιαίτερα πετυχημένο ελληνικό «μαυροσκούφης».
Το όνομα του γένους προέρχεται από το λατινικό όρο για το καλό πνεύμα τους δάσους, silvia, άμεση αναφορά στο ίδιο το δάσος, silva στα λατινικά, μια λέξη ευρύτατα χρησιμοποιημένη στην επιστημονική ονοματοδοσία δασικών ειδών.

×

Τα πουλιά της Ελλάδας
Θηλυκός Μαυροσκούφης (Sylvia atricapilla)

Ο Μαυροσκούφης είναι επιδημητικό πουλί, κάτοικος του δάσους πλατύφυλλων της μέσης υψομετρικά ζώνης. Από τον τυπικό αυτό θώκο, ο Μαυροσκούφης έχει επεκταθεί κυρίως προς τα κάτω, στη μεν μεσόγειακή περίμετρο κατακτώντας όλο το θαμνώνα, στη δε ενδοχώρα κατοχυρώνοντας τους κήπους, δημόσιους και ιδιωτικούς και τις γύρω από τις καλλιέργειες ζώνες. Στην Ελλάδα η εξάπλωσή του ταυτίζεται με τη ζώνη του Πουρναριού, δηλαδή από το υψόμετρο της θάλασσας μέχρι την αρχή του ορεινού δάσους.

Αναπαράγεται σε όλη την Ευρώπη, τη δυτική Ασία και τη ΒΔ Αφρική και επεκτείνει σταδιακά τη ζώνη παρουσίας του, αλλά και φωλιάσματος. Όπως πολλά είδη μικρόπουλων, πληθυσμοί από τις κρύες ζώνες μετακινούνται το χειμώνα νοτιότερα, ενισχύοντας προσωρινά τους τοπικούς πληθυσμούς.

Τρέφεται εξίσου με μαλακούς καρπούς και μικρά ασπόνδυλα, που τα συλλέγει από το φύλλωμα και τα κλαδιά των θάμνων. Πριν τα μικρά ή μεγαλύτερα μεταναστευτικά ταξίδια, επικεντρώνεται στα φρούτα και τις μελίγκρες, που αμφότερα του προσφέρουν τα σάκχαρα που χρειάζεται για την προετοιμασία του.

Τα πουλιά της Ελλάδας
Αρσενικός Μαυροσκούφης (Sylvia atricapilla)

Το κελάηδημα του αρσενικού είναι ένα μακρύτατο crescendo μελωδικών στροφών, που επαναλαμβάνεται και σχηματίζει ένα ολόκληρο τραγούδι. Χάρη στο εύηχο αυτό τραγούδι του, αλλά και λόγω του εμφανούς «καπέλου», που εντυπωσιάζει τους ανθρώπους, ο Μαυροσκούφης είναι από τα λίγα στρουθιόμορφα που έχουν τόσο βαθειά διείσδυση στην ευρωπαϊκή κουλτούρα και τέχνη.

Σε μια λιγότερο ρομαντική νότα, ο Μαυροσκούφης συντηρεί τροφικά δυο απηνείς κυνηγούς του: το Ξεφτέρι, παντού και όλο το χρόνο, και το Μαυροκιρκίνεζο κατά την περίοδο της μετανάστευσης.

Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των σημαντικότερων πουλιών της Ελλάδας περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτώνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.