Πουλιά της Ελλάδας

Το Γιδοβύζι (Caprimulgus europaeus)

Ζώο του λυκόφωτος και της νύχτας, το Γιδοβύζι (Caprimulgus europaeus) είναι περισσότερο φάντασμα παρά πουλί: τόσο το όνομα του γένους, όσο και το ελληνικό όνομά του μεταφέρουν την πεποίθεση ότι το παράξενο αυτό πουλί βυζαίνει γάλα από τις γίδες (Capri-mulgus = Γιδο-βύζι = γίδα-βυζαίνω). Παλιότερα οι κτηνοτρόφοι επέμεναν ότι το πρωί βρίσκουν στις θηλές των ζώων τα σημάδια του θηλασμού, εξ αιτίας των οποίων τους «κόβεται» το γάλα.

Αυτή η πραγματικά ευφάνταστη δοξασία μαρτυρά τον πρωτόγονο φόβο του αγροτικού κόσμου απέναντι σε οτιδήποτε δυσερμήνευτο, ακόμα και αν αυτό δεν βρίσκεται παρά στις συνήθειες, το τραγούδι και τα χρώματα ενός πουλιού.

Το Γιδοβύζι αναπαράγεται σε όλη τη βορινή ζώνη της Ευρασίας. Οι πληθυσμοί της Παλαιαρκτικής είναι μεταναστευτικοί και διαχειμάζουν στην υποσαχάρια Αφρική. Το ράμφος του μαρτυρά ότι τρέφεται με έντομα της νύχτας.

×

Τα πουλιά της Ελλάδας
Το Γιδοβύζι (Caprimulgus europaeus)

Το Γιδοβύζι είναι ένα μεγαλούτσικο πουλί, με μήκος περίπου 25 εκ. και άνοιγμα φτερών γύρω στα 55 εκ. Το φτέρωμά του έχει όντως τα «χρώματα της νύχτας», ένα μωσαϊκό από σκούρες αποχρώσεις του γκρι και του καφέ, που πραγματικά το κάνουν αθέατο τη μέρα, όταν κάθεται ακίνητο σε ένα κλαδί, και αόρατο στο σκοτάδι, όταν μετακινείται φτεροκοπώντας σαν τεράστια πεταλούδα.

Την περίοδο που βρίσκεται στην Ευρασία, προτιμά ανοιχτά τοπία με φρύγανα, αραιά δάση και μεγάλα λιβάδια. Στην Ελλάδα το βλέπουμε πολύ συχνά τη νύχτα να κάθεται στο έδαφος σε δασικούς και άλλους δρόμους: εκεί πλησιάζεται εύκολα, καθώς τυφλώνεται από τους προβολείς του αυτοκινήτου. Την ημέρα, μόνο ηχητικά και με πολύ τύχη μπορεί να εντοπιστεί στο κλαδί όπου κάθεται απολύτως ακίνητο, θεωρώντας ότι είναι αόρατο.

Το τραγούδι του είναι χαρακτηριστικό και απαραγνώριστο: είναι ένα παρατεταμένο μηχανικό, σχεδόν ψηφιακό, τρέμουλο που ενδεχομένως τρομάζει τον αδαή. Πράγματι, αν βρεθεί κανείς στο ημιορεινό δάσος όταν πέφτει το φως, ξαφνικά τα γύρω πρανή γεμίζουν από τους απόκοσμους και χωρίς καμία μελωδικότητα λαρυγγισμούς του.

Το Γιδοβύζι αναπαράγεται στην Ελλάδα: δεν φτιάχνει καθόλου φωλιά, αλλά αποθέτει τα αυγά του στο έδαφος, σε μια κάπως προστατευμένη θέση. Τρέφεται με ιπτάμενα έντομα, που τα εντοπίζει οπτικά, με τα μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια του, καθώς εκείνα φοντάρουν στον σκοτεινό ουρανό.

Κείμενο: Τ. Αδαμακόπουλος
Φωτογραφία: A. Bonetti

topoguide greece

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των σημαντικότερων πουλιών της Ελλάδας περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτώνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.