Πουλιά της Ελλάδας

Ο Νανόμπουφος (Asio otus)

Ο Νανόμπουφος (Asio otus) είναι ένα από τα δυο μέλη του γένους Asio (οικογένεια Strigidae) που συναντάμε στην Ελλάδα. Συνολικά το γένος περιλαμβάνει οκτώ είδη, όλα με τα χαρακτηριστικά «αυτιά» (αντία) των μεγάλων μπούφων. Αν και δεν έχει γίνει κατανοητή η χρησιμότητα των «αυτιών», τα ιδιαίτερα αυτά στοιχεία είναι παρόντα σε περίπου τα μισά είδη νυκτόβιων αρπακτικών.

Είναι ένας μεσαίου μεγέθους μπούφος, ευρύτατα διαδεδομένος στο Βόρειο Ημισφαίριο και παρών σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα. Το όνομα του γένους, Asio, προέρχεται από τα λατινικά και επισημαίνει ακριβώς την ύπαρξη των αντίων, ενώ το όνομα του είδους, otus, είναι ο αντίστοιχος αρχαιοελληνικός όρος (από το «ους» = αυτί, πληθ. «ώτα»).

Τα πουλιά της Ελλάδας
Νανόμπουφος (Asio otus)

Ο Νανόμπουφος είναι πουλί των ανοιχτών εκτάσεων, αλλά έχει μεγάλη ευελιξία προσαρμογής και, εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα τροφής, μπορεί να εγκατασταθεί σε μια ποικιλία τοπίων, από δασικά και αγροτικά έως περιαστικά, αρκεί να υπάρχουν συστοιχίες δέντρων ή δασάκια με υπόροφο, μεγάλοι φυτοφράκτες με διάσπαρτα δέντρα, θαμνώνες και δρυοδάση με σποραδικά ώριμα άτομα, τυρφώνες ή βάλτοι με ψηλές λεύκες και σκλήθρα, ακόμα και κοιμητήρια ή αστικά πάρκα με φυτεμένο άλσος κωνοφόρων. Αποφεύγει το ορεινό δάσος και δεν ανεβαίνει ποτέ πάνω από το δασοόριο.

Μέσα στο μωσαϊκό αυτό, χρησιμοποιεί τις συστάδες των δέντρων για να κουρνιάζει την ημέρα και τις ανοιχτές εκτάσεις για να κυνηγά. Η αγαπημένη λεία του είναι τα αγροτικά ποντικάκια του γένους Microtus (στην Ελλάδα ζουν 5 είδη, με ευρύτερα διαδεδομένα τα Microtus thomasi, M. subterraneus, M. guentheri και M. levis), αλλά βολεύεται και με τα «αστικά» ποντίκια του γένους Mus (όπως τα Mus musculus και Mus macedonicus), τα δασικά Apodemus (Apodemus sylvaticus και A. flavicollis) ή και με μυγαλές (όπως η Crocidura suaveolens). Τέλος, στην Ελλάδα φαίνεται ότι καταναλώνει και πολλά μεγάλα έντομα.

Είναι καθαρά νυκτόβιο πουλί και όπως όλα τα νυχτοπούλια, έχει καλή όραση αλλά κυρίως, χάρη στην ιδιαίτερη μορφολογία του ακουστικού οργάνου, έχει εξαιρετική ακοή, που εκτιμάται ως 10 φορές πιο ευαίσθητη από του ανθρώπου.

Πάντως, είναι πουλί με μεγάλη κινητικότητα και μπορεί να αλλάξει περιοχή, είτε εποχιακά, είτε μόνιμα, προς τα νότια το Χειμώνα ή σε άλλες κατευθύσεις την υπόλοιπη χρονιά. Το Χειμώνα συναντιέται σε ευνοϊκές ζώνες με άλλους Νανόμπουφους και διαχειμάζουν κουρνιάζοντας μαζί τη μέρα και κυνηγώντας σε κοντινές ζώνες τη νύχτα.

Κουρνιάζει σε όρθια στάση, κοντά στον κορμό του δέντρου, καλά κρυμμένος από πυκνή βλάστηση. Αντιλαμβάνεται αμέσως την παρουσία του ανθρώπου και αρχικά προσπαθεί να αποφύγει την πτήση και την έκθεση στο φώς - θα πετάξει μόνο αν νοιώσει ότι απειλείται πραγματικά.

Πηγές

Alivizatos, H., V. Goutner 1999. Winter diet of the barn owl (Tyto alba) and long-eared owl (Asio otus) in northeastern Greece: a comparison. Journal of raptor research, 33(2), pp160-163

Kafkaletou-Diez, A., E. P. Tsachalidis, K. Poirazidis 2008. Seasonal variation in the diet of the long-eared owl (Asio otus) in a northeastern agricultural area of Greece. J. Biol. Res. Thessalon, 10, pp181-9

Κείμενο & φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των σημαντικότερων πουλιών της Ελλάδας περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτώνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.