Χλωρίδα της Ελλάδας: Tο γένος Omphalodes

Χλωρίδα της Ελλάδας
Tο γένος Omphalodes

Εισαγωγή

Το γένος των Omphalodes ανήκει στην οικογένεια των Βοραγινοειδών (Boraginaceae) και περιλαμβάνει 11 είδη, όλα με φωτεινά γαλάζια ή λευκά άνθη και έρπον ρίζωμα. Στην Ελλάδα εκπροσωπείται από μόλις δυο είδη, το Omphalodes luciliae subsp. scopulorum και το Omphalodes runemarkii.
Τα άνθη τους, πολύ χαρακτηριστικά, θυμίζουν κάπως εκείνα των Myosotis (επίσης Boraginaceae).
Το όνομα του γένους (Omphalodes), όπως και το αγγλικό λαϊκό όνομα (navelwort) αναφέρονται στο ομφαλοειδές κέντρο του άνθους.

Omphalodes luciliae

Γκιώνα topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Omphalodes luciliae (Γκιώνα)

Το Omphalodes luciliae είναι ένα πολυετές φυτό της υποαλπικής και αλπικής ζώνης· φύεται σε σχισμές σχετικά μεγάλων βραχωδών σχηματισμών και είναι παρόν στα υψηλά ορεινά συγροτήματα της Ελλάδας (πχ. Χελμός, Γκιώνα, Όλυμπος) και της Ανατολίας.

Τα φύλλα του είναι κυανοπράσινα, ωοειδή, με μήκος έως 4,5 εκ. Οι βλαστοί είναι συνήθως μικροί, αν και σε σκιερές θέσεις μπορεί να φτάσουν και τα 20 εκ. Τα άνθη, πολύ χαρακτηριστικά, είναι μικρά (έως 1 εκ.), ανοιχτογάλανα κα ισυχνά περιβάλλονται από ρόδινα μπουμπούκια.

Διακρίνονται πέντε υποείδη (luciliae, scopulorum, cilicica, kurdica και pisidica), από τα οποία μόνο το scopulorum υπάρχει στην Ελλάδα.

Διαβάστε μια ανάλυση των αναμενόμενων επιπτώσεων στη βιολογία, την υψομετρική κατανομή και την εξάπλωση της Omphalodes luciliae, υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, με βάση τα επίσημα σενάρια πρόβλεψεων για την άνοδο της θερμοκρασίας και την απορρύθμιση της κανονικότητας των κρημνισμάτων (βροχή και χιόνι). Αν και το συγκεκριμένο κεφάλαιο αναφέρεται στον Όλυμπο, οι γενικές διαπιστώσεις για το είδος έχουν εφαρμογή σε όλη τη ζώνη της παρουσίας του στην Ελλάδα.

Omphalodes runemarkii

Μονεμβάσια-Βάτικα-Μαλέας topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Omphalodes runemarkii (Χιονοβούνι)

Το Omphalodes runemarkii είναι ένα σχετικά σπάνιο ενδημικό της ΝΑ Λακωνίας, γνωστό από λίγες θέσεις των βουνών Μαδάρα, το βουνό της Ρειχέας (Κουλοχέρα), τα βουνά του Κυπαρισσίου και το Χιονοβούνι. Στην γενικώς ημιορεινή αυτή περιοχή, είναι ένα από τα λίγα είδη με σαφή προτίμηση στη ζώνη πάνω από τα 700 μ. Συναντάται σε μικρές ομάδες σε ξέφωτα του ελατόδασους και σάρες των κορυφών.
Όταν είναι ανθισμένο αναγνωρίζεται εύκολα, καθώς το άνθος έχει τη χαρακτηριστική δομή του γένους, με τις νευρώσεις στα πέταλα, που συγκλίνουν στο λευκό "ομφαλό" στο κέντρο.

Κείμενα & φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των κυριότερων ειδών φυτών του ορεινού χώρου περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτούνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.

topoguide Greece