Χλωρίδα της Ελλάδας: Tο γένος Alyssum

Χλωρίδα της Ελλάδας
Tο γένος Alyssum
Corfu Trail topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum repens

Το όνομα του γένους προέρχεται από την πεποίθεση ότι το φυτό έχει θεραπευτική επίδραση στις νευρικές διαταραχές που σχετίζονται με τη λύσσα (α-λύσσα=κατά της λύσσας).

Alyssum handelii

Όλυμπος topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum handelii (Όλυμπος)

Το Alyssum handelii είναι διετές ή ολιγοετές φυτό, αποκλειστικό ενδημικό των κορυφών του Ολύμπου. Το σύνολο των σαρκωδών, τριχωτών φύλλων του σχηματίζει μια μικρή θαμνώδη βάση, από όπου υψώνονται αρκετοί κοντοί, ελαφρά ξυλώδεις γκριζοπράσινοι βλαστοί, που φέρουν μικρές ομάδες από ζωηρόχρωμα κίτρινα άνθη με τέσσερα πέταλα.
Το φυτό αναπτύσσεται στη βάση ογκόλιθων, σε σχισμές και σπασίματα βράχων στην πλήρως ασβεστολιθική ανώτερη ζώνη του Ολύμπου, από τα 2500 μ. των οροπεδίων και μέχρι τα 2900 μ. των κορυφών.

Διαβάστε μια ανάλυση των αναμενόμενων επιπτώσεων στη βιολογία, την υψομετρική κατανομή και τους πληθυσμούς του Alyssum handelii, υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, με βάση τα επίσημα σενάρια πρόβλεψεων για την άνοδο της θερμοκρασίας και την απορρύθμιση της κανονικότητας των κρημνισμάτων (βροχή και χιόνι) στον Όλυμπο.

Alyssum montanum

Πάρνηθα topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum montanum (Πάρνηθα)

Το Άλυσσο το ορεινό (Alyssum montanum) ενδημεί σε ασβεστολιθικές βραχώδεις και πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα πάνω από 800 μ. Είναι τυπικό είδος των κορυφών των βουνών όλης της ηπειρωτικής Ελλάδας. Στην Κεντρική Ελλάδα θα βρούμε το υποείδος montanum στη βάση ή σε σχισμές βράχων, κυρίως στην ομάδα των ψηλών κορυφών. Άλλα υποείδη, που έχουν αναγνωριστεί στην ευρωπαϊκή ήπειρο, είναι περιορισμένα σε αντίστοιχα ορεινά συμπλέγματα: είναι προφανές ότι η γεωγραφική απομόνωση των ορεινών αυτών φυτών ευνόησε διαφορετικές εξελικτικές πορείες, δημιουργώντας μια "νησιωτική" διασπορά διαφορετικών γενετικών τύπων.
Το όνομα του είδος βεβαιώνει την προτίμησή του στην ορεινή ζώνη (montanum=ορεινό).

Alyssum repens

Υμηττός topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum repens (Κέρκυρα)

Alyssum saxatile

Παρνασσός topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum saxatile (Παρνασσός)

Alyssum simplex

Υμηττός topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum simplex (Υμηττός)

Το ταπεινό αυτό φυτό, με πολλές μικρές χνουδωτές φούντες, που γεμίζουν από κατακίτρινα λουλουδάκια, διακοσμεί την Άνοιξη τα βράχια στα μέσα υψόμετρα των βουνών μας. Είναι τόσο μικρό που συχνά περνά απαρατηρήρητο.

Alyssum tenium

Τήνος topoguide
Η χλωρίδα της Ελλάδας
Alyssum tenium (Τήνος)

Το Άλυσσο της Τήνου (Alyssum tenium) είναι με διαφορά η σημαντικότερη βοτανική ατραξιόν της Τήνου, καθώς πρόκειται για ένα φυτό που συναντούμε αποκλειστικά στο νησί (στενότοπο ενδημικό) και μάλιστα σε ένα περιορισμένο τμήμα του νησιού: η εξάπλωσή του εντοπίζεται στην απομονωμένη ΝΑ γωνιά της Τήνου, στη βράχινη σχιστολιθική έκταση του όρους Τσικνιά.

Πρόκειται για ένα μικρό θάμνάκι, με ξυλώδη βάση που σχηματίζει πολυάριθμους βλαστούς σε ημιακτινωτή διάταξη. Οι βλαστοί φέρουν μικρά κάπως σπατουλοειδή φύλλα, ενώ βλαστοί και φύλλα καλύπτονται από εμφανές στρώση από λευκωπές αστεροειδείς τρίχες. Στο άκρο των καφέ-κοκκινωπών βλαστών σχηματίζονται οι πληθωρικές ταξιανθίες του φυτού: πρόκειται για κορυμβοειδείς μικρές «ομπρέλες» από δεκάδες μικρά, φωτεινά κίτρινα τετραμερή άνθη, που συανθροιζόμενα κατά ομάδες στην εξωτερική επιφάνεια του μικρού θάμνου δίνουν ένα ελκυστικότατο αισθητικό αποτέλεσμα που τέρπει κάθε φυσιολάτρη.

Το Alussum tenium αναπτύσσεται ανάμεσα στη φρυγανική βλάστηση σε σχιστολιθικό υπόστρωμα, αλλά και ανάμεσα σε μεγάλες πέτρες και βράχια, εφόσον υπάρχουν θύλακες εδάφους. Όπως πιθανώς θα ανέμενε κανείς από την πολύ περιορισμένη εξάπλωσή του, το είδος θεωρείται απειλούμενο με τον χαρακτηρισμό Τρωτό στο Κόκκινο Βιβλίο των Ελληνικής Χλωρίδας. Ο πληθυσμός του εκτιμάται ότι αριθμεί μερικές χιλιάδες φυτά, ωστόσο θεωρείται ότι βρίσκεται υπό πίεση, καθώς ο αραιοκατοικημένος Τσικνιάς αποτελεί κατ’ εξοχήν κτηνοτροφική περιοχή. Έτσι, τα φυτά δεν απειλούνται μόνο από την υπερβόσκηση, που μειώνει την παραγωγή σπόρων και την δυνατότητα εμφάνισης νέων φυταρίων, αλλά και από την συνήθη πρακτική των κτηνοτρόφων να βάζουν φωτιά στη χαμηλή βλάστηση, που συντίθεται και από πολλούς αγκαθωτούς θάμνους που είναι ανεπιθύμητοι για τα ζώα, προκειμένου να τραφούν αυτά - ευκαιριακά - με τα νεαρά βλαστάρια που θα βγουν.

topoguide greece

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των κυριότερων ειδών φυτών του ορεινού χώρου περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτούνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.

topoguide Greece

Κείμενα: Απ. Καλτσής
Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος