Φωτογραφία της Εβδομάδας
Η νοικοκυρά του βουνού
Αλεπού (Vulpes vulpes) στο κουφάρι αλόγου Χριστάκη, Όλυμπος
Όλες οι «Φωτογραφίες της Εβδομάδας»Τα μέλη του γένους Achillea είναι στην πλειονότητά τους αρωματικά φυτά με χαρακτηριστικές φαρμακευτικές (καταπραϋντικές) ιδιότητες, κυρίως του πεπτικού συστήματος, γυναικολογικές δυσλειτουργίες, δερματικές παθήσεις κ.α. Για την επούλωση πληγών θρυλείται ότι τις χρησιμοποιούσε ο Αχιλλέας, από τον οποίο πήραν το όνομά τους.
Η Achillea ageratifolia είναι μια ορεινή, πρακτικά υποαλπική, αχίλλεα, που θυμίζει τις πεδινές μαργαρίτες (άλλωστε αρχικά είχε καταχτεί στο γένος Anthemis). Αναπτύσσεται σε ομάδες πάνω σε ασβεστολιθικούς βράχους, συχνά βραχώδεις εξάρσεις, αλλά και σε βραχώδη εδάφη, από τα 600 μέχρι τα 2500 μέτρα. Είναι βαλκανικό είδος, που στην Ελλάδα εξαπλώνεται στα βουνά της βόρειας κεντρικής χώρας, όπου έχουν αναγνωριστεί δυο υποείδη, το τυπικό ageratifolia και το aizoon, που είναι και αυτό που συναντάμε στον Όλυμπο.
Το όνομα του είδους αναφέρεται στην ομοιότητα των φύλλων του με αυτά του γένους Ageratum.
Η Achillea ambrosiaca είναι ένα πολυετές φυτό, αποκλειστικό ενδημικό των ασβεστολίθων της υποαλπικής ζώνης του Ολύμπου. Πρόκειται για σπάνιο στενοενδημικό είδος αχίλλεας, που αναπτύσσεται σε βραχώδεις σχισμές, σάρες και επικλινείς βραχοπλαγιές, ανάμεσα στα 2100 με 2800 μ. Ευδοκιμεί κυρίως σε σχισμές των φυσικών ή τεχνητών βραχωδών πρανή, στους εδαφικούς θύλακες των οποίων αναπτύσσεται η ξυλώδης ρίζα, από την οποία κρέμονται οι ανθοφόροι βλαστοί. Τα άνθη είναι υπόλευκα έως και ερυθροκίτρινα και τα φύλλα έντονα τριχωτά.
Διαβάστε μια ανάλυση των αναμενόμενων επιπτώσεων στη βιολογία, την υψομετρική κατανομή και τους πληθυσμούς της Achillea ambrosiaca, υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, με βάση τα επίσημα σενάρια πρόβλεψεων για την άνοδο της θερμοκρασίας και την απορρύθμιση της κανονικότητας των κρημνισμάτων (βροχή και χιόνι) στον Όλυμπο.
Η Achillea fraasi είνα μία διακριτική αχίλλεα που προτιμάει τα μεγάλα υψόμετρα, όπου ανθίζει το καλοκαίρι. Τα κεφάλια του φυτού είναι λευκά και αναπτύσσονται στο άκρο όρθιων ανθοφόρων βλαστών που φτάνουν τα 50 εκ. σε ύψος. Τα φύλλα της βάσης είναι πτεροσχιδή γκριζοπράσινα, με διακριτικό άρωμα. Στην Ελλάδα συναντάται σε βουνά όλης της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ η ευρύτερη εξάπλωσή του είναι στην Βαλκανική Χερσόνησο και την Τουρκία. Στο όνομα του είδους μνημονεύεται ο Γερμανός βοτανικός του 19ου αιώνα Karl Nikolas Fraas.
Η Achillea holosericea ξεχωρίζει χάρη στα λαμπερά κίτρινα σύνθετα άνθη, που αναπτύσσονται στις κορυφές των όρθιων στιβαρών βλαστών. Όλα τα φυτικά μέρη φέρουν ένα αραχνοΰφαντο χνούδι από λεπτές τρίχες, που της χάρισαν το όνομα holosericea, δηλαδή ολομέταξη. Φύεται σε λιβάδια, πετρώδεις θέσεις και βράχους, όχι αποκλειστικά στην ανώτερη ζώνη των βουνών, αλλά και σε χαμηλότερα υψόμετρα.
Μία τυπική μεσογειακή αχίλλεα, η Achillea ligustica έχει ευρεία εξάπλωση από την Ιβηρική χερσόνησο και τη Β. Αφρική μέχρι τα Βαλκάνια. Στην Ελλάδα συναντάται από την κεντρική χώρα και νότια, συνήθως σε μεσαία προς μεγάλα υψόμετρα και σε ανοιχτές πετρώδεις θέσεις και θαμνότοπους. Ανθίζει το καλοκαίρι σχηματίζοντας λευκές «ομπρελόμορφες» ταξιανθίες.
Η Achillea setacea είναι μία αχίλλεα με μεγάλη ευρωπαϊκή εξάπλωση, που θα τη συναντήσουμε στα περισσότερα βουνά της ηπειρωτικής Ελλάδας. Το κύριο διακριτικό της γνώρισμα είναι της είναι οι μακριές ασημόλευκες τρίχες (που καλούνται setae στη Βοτανική, εξ ου και η ονομασία της) που καλύπτουν τους βλαστούς και τα φύλλα της, ενώ η ταξιανθία της αποτελείται από πολλά μικρά λευκόχρωμα κεφάλια. Φύεται σε ανοιχτές πετρώδεις θέσεις και λιβάδια μέσων και μεγάλων υψομέτρων.
Η Achillea taygetea είναι μία όμορφη αχίλλεα με χρυσοκίτρινα σύνθετα άνθη, διαταγμένα στην κορυφή συνήθως αρκετά μακριών γκριζωπών χνουδωτών βλαστών. Τα φύλλα στη βάση της είναι αρκετά χαρακτηριστικά, σαφώς πτεροσχιδή με βαθιούς λοβούς και με διακριτό μίσχο. Θα τη συναντήσουμε σε όλο τον ορεινό όγκο του Ταΰγετου να αναπτύσσεται σε πετρώδεις θέσεις και βράχους στη ζώνη των υπαλπικών λιβαδιών. Είναι ενδημική της ΝΑ Πελοποννήσου, γνωστή μόνο από τον Ταύγετο και τον Πάρνωνα.
Μία από τις ενδημικές αχίλλεες της Ελλάδας, η Achillea umbellata φύεται αποκλειστικά σε ορεινές βραχώδεις θέσεις της Στερεάς Ελλάδας, της Εύβοιας και της Πελοποννήσου. Οι όρθιοι βλαστοί και τα πολυσχιδή φυλλάρια του φυτού καλύπτονται από πυκνό τριχωτό χνούδι που τους προσδίνει μία ασημοπράσινη απόχρωση. Τα κεφάλιά της είναι λευκά, με κίτρινες λεπτομέρειες στα ανθίδια και διαταγμένα σε μικρές ομπρελοειδείς (εξ ου και το όνομά της, από το λατινικό umbel = ομπρέλα, σκιάδιο) ταξιανθίες.
Αλεπού (Vulpes vulpes) στο κουφάρι αλόγου Χριστάκη, Όλυμπος
Όλες οι «Φωτογραφίες της Εβδομάδας»