Το γένος Soldanella περιλαμβάνει πολυετή φυτά των υγρών εδαφών του δάσους, της υποαλπικής και της αλπικής ζώνης, που ανήκουν στην οικογένεια Primulaceae. Η τυπική Soldanella είναι ένα μικρό φυτό, με ένα σαρκώδη βλαστό που υψώνεται πάνω από ένα ρόδακα φύλλων βάσης. Στο άκρο του κάθε βλαστού ανοίγουν από ένα έως τρια χαρακτηριστικά άνθη με κυανο-ιώδες χρώμα. Τα άνθη έχουν 5 δυσδιάκριτους λοβούς, που ο καθένας διασπάται σε ολιγάριθμα «δάκτυλα».

Η Soldanella μπορεί να βλαστήσει κάτω από ένα (ρηχό) στρώμα χιονιού, το οποίο μπορεί να διατρήσει με το βλαστό της, ώστε να ανθίσει πάνω από το χιόνι. Εκτιμάται ότι για να διατρήσει το χιόνι, το φυτό καταναλώνει ενέργεια από τα αποθέματά του και αναπτύσσει θετική διαφορά θερμοκρασίας σε σχέση με το χιόνι, το οποίο λιώνει περιμετρικά του βλαστού.

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Soldanella pindicola (Γράμμος, φωτ. Χρ. Δημάδης)

Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 3 taxon: η ενδημική του Πηλίου Soldanella chrysosticta sυbsp. pelia, η ενδημική της Δυτικής Βαλκανικής Soldanella pindicola και η στενά νοτιο-βαλκανική Soldanella rhodopaea.

Στενή συγγενής τους είναι και η Soldanella alpina. Στην κεντρική Ευρώπη τα μέλη του γένους Soldanella λέγονται "snowbells".

H Soldanella pindicola

Η Soldanella pindicola απαντάται στη ζώνη γύρω από τα ορεινά ρυάκια, σε υψόμετρα από 1500 έως και 2500 μ., στα συγκροτήματα της Βόρειας Πίνδου και σε γειτονικές θέσεις της Αλβανίας. Είναι και αυτή βαλκανικό ενδημικό που μοιράζεται ανάμεσα σε μόλις δυο χώρες.

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Soldanella pindicola (Γράμμος, φωτ. Χρ. Δημάδης)

Στην Ελλάδα τη συναντάμε τόσο στην ασβεστολιθική Τύμφη, όσο και στα σερπεντινικά Βασιλίτσα, Σμόλικας και κορυφές της Βάλια Κάλντα, αλλά και στα πλουτώνια Γράμμος και Καϊμακτσαλάν.

Είναι η βαλκανική παραλλαγή της Soldanella alpina. Η pindicola έχει πιο βαθύ κυανούν χρώμα, ενώ η αλπική ξαδέρφη της έχει έναν πιο ανοιχτό μωβ τόνο.

H Soldanella rhodopaea

Πολύ παρόμοια φαινολογικά με τις άλλες ελληνίδες ξαδέλφες της, η Soldanella rhodopaea είναι ένα από τα ιδιαίτερα φυτά που ευδοκιμούν μόνο στην οροσειρά της Ροδόπης, σε θέσεις που ανήκουν είτε στην Ελλάδα είτε στη Βουλγαρία: είναι ένα βαλκανικό ενδημικό που εντοπίζεται μόνο στη μεθοριακή ζώνη ανάμεσα σε δυο χώρες.

Τη βρίσκουμε σε δάση κωνοφόρων και ψυχρόβιων πλατύφυλλων, σχεδόν πάντα σε θέσεις με ρέον νερό.

Ανθίζει από τα μέσα Απρίλη (από τα 1000 έως τα 1500 μ.) έως και τον Ιούλιο (πάνω από τα 1500 μ).

H Soldanella alpina

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Soldanella alpina

H Soldanella alpina (κοινό όνομα Alpine snowbell), που έχει ευρεία κατανομή στις Άλπεις και τα Πυρηναία, έχει πολλά κοινά μορφολογικά στοιχεία με της βαλκανικές ξαδέλφες της. Η ομοιότητα αυτή υποδεικνύει τη συνάφεια του Δειναρο-πινδικού τόξου με τις αλπικές οροσειρές.

Τη βρίσκουμε σε υψόμετρα από 1350 έως 2700 μ., σε κοίλες τοπογραφίες (ρεματιές, κοιλαδίτσες κλπ) με χουμώδες και συχνά κορεσμένο σε νερό έδαφος, δηλαδή σε θέσεις που είναι είτε κοντά σε ρέον νερό, είτε σε χιόνι που λιώνει ή χιονούρες που μόλις έχουν λιώσει. Ανθίζει από τα μέσα Απρίλη έως και τα μέσα Ιουλίου.

Έρευνα, κείμενα & φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των κυριότερων ειδών φυτών του ορεινού χώρου περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτούνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.