Πουλιά της Ελλάδας

Ο Τσίφτης (Milvus migrans)

×

Τα πουλιά της Ελλάδας
Ο Τσίφτης (Milvus migrans)

Ο Τσίφτης (Milvus migrans) μαζί με τον συγγενή Ψαλιδιάρη (Milvus milvus) ανήκουν στο γένος των Ικτίνων (Milvus sp.), μεσαίου μεγέθους ημερόβια αρπακτικά, πιο μεγάλα από τα γεράκια και πιο μικρά από τους Κίρκους. Στη χώρα μας ο Τσίφτης είναι πολύ πιο διαδεδομένος και πολυάριθμος από τον Ψαλιδιάρη και γενικά θεωρείται ένα από τα πιο πολυπληθή είδη αρπακτικών στον κόσμο.

Το όνομα του πουλιού σημαίνει «ο μεταναστευτικός ικτίνος». Το πολύ πετυχημένο ελληνικό όνομα «Τσίφτης» είναι η αλβανόφωνη απόδοση της ελληνικής λέξης «ξεφτέρι», που και αυτό προέρχεται από το «οξύς» + «φτερό», δηλαδή πουλί με κοφτερές φτερούγες και κατ' επέκταση άψογος στη συμπεριφορά, με άλλα λόγια ένας ολόκληρος κύκλος λέξεων και εννοιών σε βαλκανικό κέλυφος με κατάληξη ένα σβέλτο και κομψό γεράκι.

×

Τα πουλιά της Ελλάδας
Ο Τσίφτης (Milvus migrans)

Ο Τσίφτης έχει μια πολύ ευρεία εξάπλωση: ζει στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία. Οι πληθυσμοί της τροπικής ζώνης είναι επιδημητικοί, ενώ των εύκρατων περιοχών είναι μεταναστευτικοί και το χειμώνα μετακινούνται προς το νότο. Ένα μέρος του ελληνικού πληθυσμού έρχεται για να φωλιάσει στους βόρειους υγρότοπους από τα μέσα Απριλίου και φεύγει από το Σεπτέμβριο για την Αφρική, ένα άλλο μέρος είναι επιδημητικό, ενώ στα τέλη Νοέμβρη προστίθεται ένας σημαντικός αριθμός πουλιών που έρχονται από βορειότερα για να ξεχειμωνιάσουν.

Στην Ελλάδα, οι Τσίφτες εγκαθίστανται σε αγροτικά τοπία με άλση και κανάλια ή ποτάμια, στην περίμετρο υγροτόπων και σε αραιά δάση. Είναι σχετικά κοινωνικά πουλιά και ειδικά το χειμώνα τείνουν να κουρνιάζουν σε μεγάλες ομάδες και να τρέφονται ομαδικά. Είναι καλοί κυνηγοί, θηρεύοντας μικρά θηλαστικά, νεοσσούς πουλιών, ερπετά, έως και ψάρια, αλλά είναι και κατ΄εξοχήν οπορτουνιστικά αρπακτικά, δηλαδή αξιοποιούν οτιδήποτε μπορεί να φαγωθεί, με ειδίκευση σε ευκαιρίες που δημιουργεί ο άνθρωπος: πτώματα ζώων, σκουπιδότοποι, ταΐστρες για γύπες, απορρίμματα σφαγείων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ταχεία μετακίνηση ενός ατόμου προς την τροφή, προσεκλύει άμεσα το ενδιαφέρον και άλλων, ώστε σύντομα πάνω από ένα πτώμα θα συγκεντρωθούν μερικές δεκάδες άτομα.

Τα πουλιά της Ελλάδας
Ο Τσίφτης (Milvus migrans)

Η τροφική εξάρτηση από τον άνθρωπο έχει δημιουργήσει μια σχετική ανοχή του είδους απέναντι στην παρουσία ανθρώπων και εγκαταστάσεων και έτσι πλησιάζουν σε χωριά, πόλεις, αυτοκινητόδρομους, αεροδρόμια κλπ. Αυτή η εξοικείωση έχει και αρνητική διάσταση: στους δρόμους έχουν μεγάλα ποσοστά θνησιμότητας, ενώ στα αεροδρόμια έχουν δυνητικά συμμετοχή σε ατυχήματα και εκδιώχνονται. Πέραν των πιο πάνω, έχουν ένα και μοναδικό φυσικό εχθρό, τον Μπούφο, που την περίοδο της αναπαραγωγής επιδράμει στις φωλιές.

Οι Τσίφτηδες είναι άριστοι ανεμοπόροι: πετούν ταχύτατα και με σβέλτους ελιγμούς, αλλά κυρίως αερογλυστρούν με τη βοήθεια των ανοδικών ρευμάτων, αξιοποιώντας την άριστη αεροδυναμική της γωνίας των φτερών και της ψαλιδωτής ουράς τους.

Κείμενο & Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide greece

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των σημαντικότερων πουλιών της Ελλάδας περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτώνται μέσα από την εφαρμογή topoguide greece.

Το topoguide greece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide greece.

Το topoguide greece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple Topoguide Greece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.