Κρήνες και πηγάδια της Πάρνηθας

Κρήνες και πηγάδια της Πάρνηθας

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Πάρνηθα topoguide
Πάρνηθα topoguide: Η πηγή Σκίπιζα

Η Πάρνηθα έχει πλούσιο υδρογραφικό δίκτυο. Τα κυριότερα ρέματα, που διατηρούν κάποια ροή μεγάλο μέρος της χρονιάς, είναι το ρέμα της Γκούρας (και η συνέχειά του, ρέμα της Γιαννούλας), το ρέμα Θοδώρας, ο Χάραδρος, το ρέμα Πλατανάκι, το ρέμα Καμπέρα, το Μαυρόρεμα, το ρέμα του Αγίου Γεωργίου, το Παλιομήλεσι και το ρέμα του Αγίου Μερκουρίου. Μεγάλες αλλά στεγνές ρεματιές είναι η Χούνη, το ρέμα της Αγίας Τριάδας (Μικρή Χούνη) και η μεγάλη χαράδρωση της Δεκέλειας.

Πάρνηθα topoguide
Πάρνηθα topoguide: Η πηγή Πλατάνα

Λόγω των πολλών θέσεων όπου το υδατοπερατό κάλυμα των ασβεστολίθων συναντά κοντά στην επιφάνεια ένα αδιαπέρατο υποκείμενο στρώμα, η Πάρνηθα έχει πολλές, κυρίως μικρές, πηγές. Στα τέλη του 20ου αι. ήσαν γνωστές περίπου 70 ενεργές πηγές στην ζώνη πάνω από τα 600μ. Οι μεγαλύτερες από τις πηγές έχουν μαστευτεί και τροφοδοτούν τους παρακείμενους οικισμούς, πολλές έχουν εγκαταλειφθεί και μερικές δεν ρέουν πλέον, είτε λόγω διατάραξης των διακλάσεων που οδηγούσαν το νερό στην επιφάνεια, είτε λόγω απόφραξης της υδρομάστευσης (που συχνά είναι υποτυπώδης).

Πάρνηθα topoguide
Πάρνηθα topoguide: Το πηγάδι του Λημικού
Η μακραίωνη και συνεχής παρουσία του ανθρώπου σε ολόκληρη την Πάρνηθα εκφράζεται και μέσα από τα πολυάριθμα πηγάδια. Η κατασκευή ενός πηγαδιού απαιτεί πολύ περισσότερη εργασία και συχνά περισσότερη δεξιότητα από την στοιχειώδη μάστευση μιας ανάβλυσης και η παρουσία του υποννοεί την μεγάλη διάρκεια μιας δραστηριότητας - γεωργία, κτηνοτροφία, εποχική κατοίκηση, καμίνευση κάρβουνων, λειτουργία ασβεστοκάμινου - σε μια θέση χωρίς επιφανειακά νερά.
Πάρνηθα topoguide
Πάρνηθα topoguide: Το πηγάδι στο Τσιγκουράτι
Τα περισσότερα πηγάδια της Πάρνηθας είναι πραγματικά πηγάδια, δηλαδή η διάνοιξή τους αποσκοπούσε κυρίως στην άντληση νερού από τον ρηχό υπόγειο υδροφορέα και δευτερευόντως από την αποστράγγιση του επιφανειακού στρώματος. Χαρακτηριστικές θέσεις βαθειών πηγαδιών είναι τα πηγάδια στο Σαλονίκι και στο Λημικό, ενώ τα πηγάδια στο Βροκόλι μικρότερου βάθους και αξιοποιούν τις αόρατες αναβλύσεις που διατηρούν υγρές τις χαλαρές αποθέσεις της ρεματιάς.
Πάρνηθα topoguide
Πάρνηθα topoguide: Η πηγή Καμάριζα
Μελετώντας το χάρτη της σελίδας, διαπιστώνει κανείς εύκολα τη σαφή διαχωριστική γραμμή στην κατανομή των πηγών και πηγαδιών: όλες οι πηγές βρίσκονται στην περίμετρο των κορυφών, ενώ τα πηγάδια απλώνονται στη χαμηλότερη ζώνη και κυρίως στη βόρεια Πάρνηθα, περιοχή εντατικής και μόνιμης κτηνοτροφικής δραστριότητας. Μέσα από το χάρτη εντοπίζονται επίσης οι ομάδες των πηγών στη γραμμή επαφής του ασβεστολιθικού καλύματος πάνω σε μια μάζα σχιστολίθων, όπως το τόξο των πηγών από το Φλαμπούρι μέχρι τη Μόλα και η γραμμική σειρά αναβλύσεων από την Κοντίτα μέχρι την Κιθάρα.

Οεριβατικά καταφύγια στην Πάρνηθα

Φωτογραφίες και περιγραφές πηγών, κρηνών και πηγαδιών της Πάρνηθας περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Πάρνηθα topoguide.

Η Πάρνηθα topoguide είναι διαθέσιμη για συσκευές Android.

Η Πάρνηθα topoguide είναι επίσης διαθέσιμη ως αγορά μέσα στην εφαρμογή (in-app-purchase) στην εφαρμογή Topoguide Greece, σχεδιασμένη ειδικά για συσκευές iOS (iPhone και iPad).

Η εφαρμογή καθοδηγεί τον χρήστη να εντοπίσει την περιοχή-τύπο του είδους.