Ερπετά και αμφίβια του Γράμου

Ερπετά και αμφίβια του Γράμου

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Γράμος
Γράμος: Λαφίτης του Ασκληπιού (Zamenis longissimus)

Στο Γράμο έχουν καταγραφεί 11 είδη αμφιβίων και 18 είδη ερπετών.

Όπως είναι αναμενόμενο, η ποικιλότητα των ερπετών είναι μεγαλύτερη στα χαμηλά και μεσαία υψόμετρα, όπου θα συναντήσουμε τα περισσότερα αμφίβια, σχεδόν όλα τα φίδια (μαζί με τον Στεφανοφόρο, που ωστόσο "ανεβαίνει" μέχρι την αλπική ζώνη) και τις περισσότερες σαύρες, άποδες και τετράποδες.

Τα ερπετά και αμφίβια του Γράμου

Ελληνικό όνομα
Επιστημονικό όνομα
Τυπικός βιότοπος
Ουροδελή
Σαλαμάνδρα Salamandra salamandra Υγρές ζώνες του ορεινού δάσους
Αλπικός τρίτωνας Ichthyosaura alpestris Αλπικές και υποαλπικές λίμνες
Μακεδονικός τρίτωνας Triturus macedonicus Υποαλπικές λίμνες και άλλα στάσιμα νερά
Κοινός Ελληνικός τρίτωνας Lissotriton graecus Λίμνες και άλλα στάσιμα νερά χαμηλού υψομέτρου
Άνουρα
Κιτρινομπομπίνα Bombina variegata Στάσιμα νερά του ορεινού δάσους
Πράσινος φρύνος Bufo viridis Υγρές ζώνες του ημιορεινού και ορεινού δάσους
Χωματόφρυνος Bufo bufo Δασικό μωσαϊκό στην χαμηλή ζώνη
Δενδροβάτραχος Hyla arborea Δασικό μωσαϊκό στην χαμηλή ζώνη
Ευκίνητος βάτραχος Rana dalmatina Υγρές γωνιές και στάσιμα νερά στο ημιορεινό και ορεινό δάσος
Ελληνικός βάτραχος Rana graeca Ψυχρά, ρέοντα νερά στην ημιορεινή και ορεινή ζώνη
Βαλτοβάτραχος Rana ridibundus Στάσιμα νερά στην ημιορεινή και ορεινή ζώνη
Χελώνες
Μεσογειακή χελώνα Testudo hermanni Ημιορεινά ανοιχτά δάση
Σαύρες
Κονάκι Anguis fragilis Σκιερά ημιορεινά δάση φυλλοβόλων
Αβλέφαρος Ablepharus kitaibelii Φυλλάδα των ημιορεινών δασών φυλλοβόλων
Βουνόσαυρα Lacerta agilis Πολύ ανοιχτό δάσος κωνοφόρων, λιβάδια έως τα 2000 μ. υψόμετρο
Τρανόσαυρα Lacerta trilineata Φωτεινοί δασικοί βιότοποι στη χαμηλή και μέση υψομετρική ζώνη
Πρασινόσαυρα Lacerta viridis Φωτεινοί δασικοί βιότοποι στη μέση και ανώτερη υψομετρική ζώνη
Σιλιβούτι Podarcis erhardii Βραχώδεις θέσεις στη χαμηλή και μέση υψομετρική ζώνη
Τοιχόσαυρα Podarcis muralis Βραχώδεις και λιβαδικές θέσεις στη μέση και ανώτερη υψομετρική ζώνη
Φίδια
Έφιος Dolichophis caspius Ημιορεινά δάση με διάκενα
Δενδρογαλιά Hierophis gemonensis Ημιορεινά δάση με διάκενα, ορεινά λιβάδια
Σαΐτα Platyceps najadum Ημιορεινά δάση με διάκενα, ορεινά λιβάδια έως τα 2000 μ.
Στεφανοφόρος Coronella austriaca Ημιορεινά και ορεινά λιβάδια έως τα 2500 μ.
Λαφιάτης του Ασκληπιού Zamenis longissimus Ανοιχτά δάση και λιβάδια έως τα 2000 μ.
Σπιτόφιδο Zamenis situla Πετρότοποι, ανοιχτά δάση και λιβάδια έως τα 1500 μ.
Σαπίτης Malpolon insignitus Ανοιχτά δάση και λιβάδια έως τα 1500 μ.
Νερόφιδο Natrix natrix Στάσιμα και ρέοντα ύδατα έως τα 1500 μ.
Οχιά Vipera ammodytes Ανοιχτοί, πετρώδεις βιότοποι έως τα 1500 μ.
Αστρίτης Vipera berus Πετρώδεις βιότοποι και λιβάδια πάνω από τα 1500 μ.

Στις χαμηλότερες ζώνες θα βρούμε όλα τα αμφίβια που αναφέρονται από την περιοχή: σε υγρές ζώνες στο ύψος των αγρών και των ποταμών θα συναντήσουμε τον συνήθη Πρασινόφρυνο (Bufotes viridis), τον ογκώδη Χωματόφρυνο (Bufo bufo) και τον δυσδιάκριτο Δενδροβάτραχο (Hyla arborea), ενώ σε όλα τα σχετικά μόνιμα στάσιμα νερά - λούτσες και νερολακούβες στην άκρη των δρόμων - θα εντοπίσουμε εύκολα την πανταχού παρούσα Κιτρινομπομπίνα (Bombina variegata).

Γράμος
Γράμος: Αβλέφαρος (Ablepharus kitaibelii)

Στις ξηρότερες περιοχές θα συναντήσουμε τις συνήθεις σαύρες της χαμηλής ζώνης: τα ευκίνητα Σιλιβούτια (Podarcis erhardii) και τις θορυβώδεις Τρανόσαυρα (Lacerta trilineata) και Πρασινόσαυρα (Lacerta viridis). Κάτω από την άφθονη φυλλάδα του θαμνώνα κυνηγάει ο σχεδόν αόρατος Αβλέφαρος (Ablepharus kitaibelli), ενώ το Ελληνικό Κονάκι (Anguis graeca) μπορεί να βρεθεί σε κάθε ενδιαίτημα της ζώνης αυτής.

Γράμος
Γράμος: Αλπικός Τρίτωνας (Ichthyosaura alpestris)

Στις μόνιμες επιφάνειες στάσιμου ή πολύ αργά ρέοντος νερού θα βρούμε τα δύο είδη τρίτωνα της χαμηλής και μέσης ζώνης, πιο συχνά τον Ελληνικό Κοινό Τρίτωνα (Lissotriton vulgaris) και σε πιο ορεινά νερά τον Μακεδονικό Τρίτωνα (Triturus macedonicus). Στις άφθονες υποαλπικές και αλπικές λίμνες θα βρούμε μεγάλους πληθυσμούς του Αλπικού Τρίτωνα (Ichthyosaura alpestris).

Γράμος
Γράμος: Αρσενική Οχιά (Vipera ammodytes)

Με εξαίρεση τον Στεφανοφόρο, που προτιμά πιο δροσερά περιβάλλοντα, στη χαμηλή ζώνη ζουν πρακτικά όλα τα είδη φιδιών του Γράμου: η Σαΐτα (Platyceps najadum), η Δενδρογαλιά (Hierophis gemonensis), το Σπιτόφιδο (Zamenis situla), ο Λαφίτης του Ασκληπιού (Zamenis longissimus), ο Εφιός (Dolichophis caspius), ο Σαπίτης (Malpolon insignitus) και η κοινή Οχιά (Vipera ammodytes).

Το Νερόφιδο (Natrix natrix) ενδημεί σε υγρά λιβάδια και μόνιμα νερά.

Γράμος
Γράμος: Νερόφιδο (Natrix_natrix)

Στη ζώνη του ορεινού δάσους, ένα περιβάλλον που δεν ευνοεί τα ερπετά, θα συναντήσουμε τις αργές Σαλαμάνδρες (Salamandra salamandra), ενώ σε όλα τα ρεόντα νερά θα βρούμε διάσπαρτες ομάδες από Ευκίνητους βάτραχους (Rana dalmatina).

Γράμος
Γράμος: Στεφανοφόρος (Coronella austriaca)

Στην ανώτερη υψομετρικά ζώνη, δηλαδή από το δασοόριο μέχρι και τις κορυφές, θα συναντήσουμε μόνο Κιτρινομπομπίνες (Bombina variegata) και λίγες διστακτικές Τοιχόσαυρες (Podarcis muralis). Τα μοναδικά φίδια που μπορεί να συναντήσουμε στην αλπική ζώνη είναι ο Αστρίτης (Vipera berus) και ο Στεφανοφόρος (Coronella austriaca), που τον βρίσκουμε μέχρι και τα 2500 μ.