Κάστρα και πύργοι της Καρδαμύλης

Κάστρα και πύργοι της Καρδαμύλης

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Καρδαμύλη topoguide
Καρδαμύλη topoguide: Ο πύργος του Κιτρινιάρη, ανάμεσα Εξωχώρι και Σαϊδόνα

Προστατευμένη από τα κάστρα της Αβίας από τα βόρεια, από τον Ταΰγετο από τα ανατολικά και την απέραντη ενδοχώρα της Μέσα Μάνης από το νότο, η ασφάλεια της περιοχής της Καρδαμύλης συμπληρώνεται αποτελεσματικά από τα ίδια τα φυσικά της στοιχεία, την Κοσκάραγα βορειότερα και το Βυρό, τα δύο κλειδιά της Έξω Μάνης.

Στα χωριά, χαρακτηριστικό αμυντικό στοιχείο είναι οι πύργοι, τα πυργόσπιτα και τα παρατηρητήρια (οι "βάρδιες"). Πρόκειται για ψηλές, στιβαρές κατασκευές, με επιμελημένη τοιχοποιΐα, λιτή και λειτουργική κάτοψη που έχει ως μοναδικό στόχο την ασφάλεια.

Καρδαμύλη topoguide
Καρδαμύλη topoguide: Τα επιμελημένα, σχεδόν γεωμετρικά, κλουβιά του πύργου των Μούρτζινων, στην Παλαιά Καρδαμύλη

Βασικό μορφολογικό στοιχείο των πύργων στην Έξω Μάνη είναι τα "κλουβιά", κυλινδρικές προεξοχές που στηρίζονται σε ανεστραμένους κώνους και προσφέρουν διερυμένο πεδίο στα μικρά όπλα που βάλουν μέσα από ειδικά ανοίγματα, τις τουφεκότρυπες. Η προσθήκη αυτή, σε ένα πυρήνα που έχει μια ιδιαίτερα απλή μορφολογία, δείχνει καθαρά τη δυτική επιρροή.

Πύργος Μούρτζινων

Καρδαμύλη topoguide
Καρδαμύλη topoguide: Ο πύργος των Μούρτζινων, στην Παλαιά Καρδαμύλη

Οι Τρουπάκηδες - Μούρτζινοι, το ισχυρότερο σόϊ της Καρδαμύλης, έχτισαν πάνω σε βράχινη έξαρση ένα μεγάλο και ισχυρό οχυρό συγκρότημα που αποτελείτο από τρεις ομόκεντρους οχυρωματικούς περιβόλους, πύργο, κατοικίες, αποθήκες, στέρνα, εργαστήρια, κήπους και το ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Τα μεγαλύτερα κτίσματα να συνθέτουν το εξωτερικό τείχος του ενδιάμεσου περιβόλου. Ο εξωτερικός περίβολος είχε δύο πύλες που έκλειναν με βαριά ξύλινα θυρόφυλλα και ασφάλιζαν με συρόμενες μπάρες που γλύστραγαν μέσα στην τοιχοποιΐα. Ο βασικός πυρήνας του συγκροτήματος οικοδομήθηκε σε διαδοχικές φάσεις από τα τέλη του 17ου ως το 19ο αι.

Στο ψηλότερο, αν και έκκεντρο, σημείο του εσωτερικού περιβόλου, πάνω σε βράχο υψώνεται ο πύργος. Είναι ένας τετράγωνο στιβαρό κτίριο τέλειας οικοδομικής τέχνης που καταλήγει σε δώμα προφυλασσόμενο από ψηλό στηθαίο, ενισχυμένο με τη σειρά του από 4 κυλινδρικούς πυργίσκους ("κλουβιά").

Πύργος Πατριαρχέα

Καρδαμύλη topoguide
Καρδαμύλη topoguide: Ο πύργος του Πατριαρχέα στο Προσήλιο

Ο πύργος Πατριαρχέα υψώνεται επιβλητικός στη κεντρική πλατεία του Προσηλίου. Αποτελεί τυπικό δείγμα της γνωστής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Μάνης. Με περίπου τετράγωνη κάτοψη, είναι ένα κτίσμα μεγάλου ύψους κατασκευασμένο από τοπικούς λίθους σε τρία ή τέσσερα διαφορετικά επίπεδα. Ο αμυντικός κυρίως χαρακτήρας του πύργου και τα παράθυρά του προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία σχετικά με την ταραγμένη ιστορικά περιοχή και τους μακρόχρονους αγώνες της.

Φωτογραφίες και περιγραφές των πιο σημαντικών πύργων και κάστρων της περιοχής της Καρδαμύλης περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Καρδαμύλη topoguide.

Η Καρδαμύλη topoguide είναι διαθέσιμη ως αγορά μέσα στην εφαρμογή (in-app-purchase) στην περιφερειακή εφαρμογή Μάνη topoguide, διαθέσιμη για συσκευές Android.

Η Καρδαμύλη topoguide είναι επίσης διαθέσιμη ως αγορά μέσα στην εφαρμογή (in-app-purchase) στην εφαρμογή Topoguide Greece, σχεδιασμένη ειδικά για συσκευές iOS (iPhone και iPad).