Χλωρίδα της Πεντέλης
Η φύση της Πεντέλης
Η χλωρίδα της Πεντέλης
Γνωρίστε είδη φυτών
Στην Πεντέλη και τους πρόποδές της έχουν καταγραφεί περίπου 1100 είδη φυτών, ένας αριθμός αρκετά μεγάλος δεδομένου του μικρού ύψους του βουνού.
Η χλωρίδα στη χρονιά και το υψόμετρο
Ο έντονα μεσογειακός χαρακτήρας της Πεντέλης αντανακλάται και στη χλωρίδα, καθώς σχεδόν τα μισά είδη είναι θερόφυτα, δηλαδή συμπληρώνουν τον αναπαραγωγικό κύκλο τους, αναπτυσσόμενα και αναπαραγόμενα μέχρι την έλευση του καλοκαιριού, οπότε και αποβιώνουν, έχοντας φροντίσει για την παραγωγή και διασπορά των σπερμάτων τους.
Viola kitaibeliana
Πέρα από τη βιοτική μορφή, η επικράτηση του μεσογειακού χαρακτήρα είναι ορατή και από τη μελέτη της χωρολογίας, δηλαδή τη συγκριτική μελέτη των γεωγραφικής εξάπλωσης των ειδών που εμφανίζονται σε μία περιοχή. Στην Πεντέλη, τα φυτικά είδη με κέντρο εξάπλωσης τη μεσογειακή λεκάνη αποτελούν σχεδόν το 60% του συνολικού αριθμού των φυτικών ειδών της. Το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο από το αντίστοιχο της ψηλότερης και βρισκόμενης λίγο πιο βαθειά στην ενδοχώρα Πάρνηθας, αλλά είναι συγκρίσιμο με τα βουνά της Δυτικής Αττικής Γεράνεια, Κιθαιρώνας και Πατέρας, τα οποία εμφανίζουν επίσης έναν ισχυρό μεσογειακό χαρακτήρα στην χλωρίδα τους.
Campanula drabifolia
Η Πεντέλη φιλοξενεί 65 ελληνικά ενδημικά είδη και υποείδη φυτών. Από αυτά, τρία είναι ενδημικά της Αττικής: τα Asperula pulvinaris, Sideritis raeseri subsp. attica και Silene oligantha subsp. parnesia.
Silene pentelica
Επιπλέον, η Πεντέλη έχει και ένα δικό της τοπικό ενδημικό, το Verbascum pentelicum, το οποίο είναι ένα ιδιαίτερα σπάνιο είδος φλόμου, καθώς στην περιορισμένη περιοχή εξάπλωσής του, που εντοπίζεται περιμετρικά της κορυφής Πυργάρι, δεν έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 100 άτομα. Η ανάγκη για θεσμική και ουσιαστική προστασία αυτού του πληθυσμού, αλλά και του περιορισμένης έκτασης βιοτόπου του, είναι προφανής.
cretica
monspessulanus
Η ευρύτερη περιοχή γύρω από την κορυφή Πυργάρι συγκεντρώνει το μεγαλύτερο βοτανικό ενδιαφέρον, αφού εκτός από το σπάνιο στενοενδημικό Verbascum pentelicum, φιλοξενεί και άλλα σπάνια είδη όπως τα Satureja parnassica subsp. hellenica, Teucrium montanum subsp. helianthemoides, Fumana procumbens και Draba lasiocarpa, ενώ η εμφάνιση της ορχιδέας Platanthera chlorantha είναι η μοναδική σε ολόκληρη την Αττική.
Aethionema saxatile
Επίσης, βοτανικό ενδιαφέρον εμφανίζει και το Αγριλίκι μαζί με το Μικρό Αγριλίκι, παρά τις επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές και τη συνεχιζόμενη πίεση από τη βοσκή. Εδώ εμφανίζονται είδη, σπάνια για την περιοχή, όπως η Fritillaria obliqua subsp. obliqua, η Consolida tenuissima και το Erysimum corinthium.
carpetana
subsp. graeca
canina
subsp. bicolor
Εκτός όμως από το φυτογεωγραφικό και οικολογικό ενδιαφέρον, η Πεντέλη μπορεί να συναρπάσει ακόμη και μόνο με τις εικόνες: η τυπική άνοιξη της Αττικής είναι και εδώ εκρηκτική και οι άδεντρες πλαγιές γεμίζουν από ίριδες, καμπανούλες, ορχιδέες, κρόκους, φριτιλάριες και άλλα ποώδη
Erysimum boryanum
Η Πεντέλη έχει επίσης μεγάλη ποικιλία από ορχεοειδή - έχουν καταγραφεί 39 είδη και υποείδη - με πιό διαδεδομένα τα τυπικά είδη ορχιδέας της Αττικής, αλλά και μερικές εκπλήξεις.
Αναλυτικότερη παρουσίαση γίνεται στο κεφάλαιο οι Ορχιδέες της Πεντέλης.
Χλωριδικές διαδρομές
Για την αμεσότερη γνωριμία του πεζοπόρου και του φυσιοδίφη με τη χλωρίδα της Πεντέλης, το topoguide.gr παρέχει 3 διαδρομές κατά μήκος των οποίων συναντώνται χαρακτηριστικά είδη φυτών της περιοχής. Οι διαδρομές αυτές είναι οι παρακάτω:
- Τα φυτά της κορυφής Πύρεζα, μήκους 4.3 χλμ
- Τα φυτά της περιοχής της Εκάλης, μήκους 4.8 χλμ
- Τα φυτά της Μαυρηνόρας, μήκους 7.6 χλμ
Οι τρεις πιο πάνω χλωριδικές διαδρομές περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Πεντέλη topoguide.
Κείμενο: Απ. Καλτσής
Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος
topoguide greece
Η χλωριδα της Πεντελης
Ο οδηγός είναι διαθέσιμος για συσκευές Android ως μία απο τις δεκάδες διαθέσιμες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide greece. Η Πεντέλη περιλαμβάνεται στην ομάδα της Αττικής. Αποκτήστε τον οδηγό της Πεντέλης ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Ο οδηγός Πεντέλη topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Αποκτήστε τον οδηγό της Πεντέλης ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Η εφαρμογή παρέχει επίσης οδηγίες πλοήγηση κατά μήκος των χλωριδικών διαδρομών. Καθώς ο πεζοπόρος πλησιάζει τη θέση ενός φυτού, η εφαρμογή ενεργοποιεί το αντίστοιχο λήμμα από τον οδηγό, δημιουργώντας έτσι μια ζωντανή διαδικασία μύησης στη φύση του βουνού.
