Τοπία της Ζακύνθου
Η φύση της Ζακύνθου
Τοπία και άγρια ζωή
Υδρολογικό περιβάλλον και υγρότοποι
Ο τριγωνικός κάμπος των μαργών και αλλούβιων στα ΝΑ του νησιού δέχεται δυο μείζονες υδρολογικές επιρροές: τη είσοδο των απορροών των ασβεστολιθικών μαζών της κεντρικής Ζακύνθου και τό υδροστατικό μέτωπο της θάλασσας. Οι δυο αυτές τάσεις, η μία δυναμική αλλά με εποχική διακύμανση και η άλλη στατική και σταθερή, δημιουργούν ένα μεταβαλλόμενο υδρονομικό καθεστώς, που έχει γίνει ακόμα πιο ασταθές κάτω από την επίδραση των γεωτρήσεων, που διαταράσσουν την ισοστασία του επιφανειακού και ρηχού υδροφορέα και μετατοπίζουν την επαφή θαλάσσιου και γλυκού προς την χέρσο. Έτσι, σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των γεωτρήσεων και πηγαδιών στον Κάμπο Ζακύνθου αντλούν υφάλμυρο νερό, ακατάλληλο όχι μόνο για πόση αλλά και για βασικές οικιακές χρήσεις.
Το Ποτάμι στις Αλυκές Κατασταρίου
Πατήστε για μεγέθυνση
Το Ποτάμι στις Αλυκές Κατασταρίου
Η είσοδος των ορεινών απορροών στις μάργες γίνεται μέσω δεκάδων μικρών χειμάρρων που σβήνουν στην επαφή με τον κάμπο, αλλά και μέσω λίγων μεγάλων ρεμάτων με μόνιμη ροή. Τα ρέματα αυτά διατηρούν μια σταθερή στάθμη στη ζώνη της εκβολής, όπου η μικρή κλίση και το μέτωπο του θαλασσινού νερού συνηγορούν στη διατήρηση μιας πρακτικά στάσιμης μάζας νερού μέσα στην κοίτη, γλυκού στα ανάντη και υφάλμυρου στην παράκτια ζώνη. Μεγαλύτερο, προφανέστερο και φυσικότερο από τα ρέματα αυτά είναι το Ποτάμι των Αλυκών, που εκβάλλει στη θάλασα νότια του ομώνυμου υγροτόπου.
Σε ορισμένες ζώνες με μηδενικό ή και αρνητικό υψόμετρο, ο συνδυασμός των παροχών από όμβρια και χειμάρρους, από τη μια, και της διείσδυσης του θαλάσσιου μετώπου από την άλλη, δημιούργησαν τις συνθήκες για την ανάπτυξη τριών υγροτόπων: τις Αλυκές στην παραλία Κατασταρίου, τη λίμνη στο Κερί και το έλος Μακρή.
Τα τέλματα στο νότιο άκρο του αεροδρομίου είναι η μόνη θέση όπου εμφανίζεται η εντυπωσιακή Κίτρινη ίριδα (Iris pseudacorus) στη Ζάκυνθο
Το μεγαλύτερο από τα τρία υγροτοπικά συστήματα, το έλος Μακρή, απλώνονταν στα ΝΑ των Αμπελόκηπων και οριοθετείτο από την ανύψωση του μετώπου των αμμοθινών, κορυφή του οποίου είναι το ανάχωμα πάνω στο οποίο κατασκευάστηκε ο κεντρικός δρόμος Καλμακίου-Λαγανά. Πίσω από το δρόμο εκτείνεται μια μεγάλη ζώνη, το κατάντι τμήμα της οποίας βρίσκεται κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Η έκταση αυτή αποξηράνθηκε με τη βοήθεια αποστραγγιστικών τάφρων που διοχετεύθηκαν σε τεχνητά κανάλια και φυσικές μισγάγγειες και υποδέχθηκε το διάδρομο του αεροδρομίου του νησιού. Σήμερα, σε υπόμνηση του αλλοτινού υδρολογικού καθεστώτος, κατά την περίοδο των βροχών, γύρω από τις μισγάγγειες και κοντά στο δρόμο αναγεννώνται εφήμερα τέλματα, όπου διαβιούν ερπετά, αμφίβια και πουλιά της παρόχθιας ζώνης.
Βαλτοβάτραχος (Pelophylax ridibundus), πιστός κάτοικος των ρεματιών που απορρέουν από το παλιό έλος Μακρή
Οι δύο άλλοι υγρότοποι του νησιού, οι οποίοι παρόλες τις ποικίλες πιέσεις διατηρούν τη φυσική υπόστασή τους, παρουσιάζονται αναλυτικά στα κεφάλαια Αλυκές Κατασταρίου και λίμνη Κερίου.
Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος
topoguide Greece
ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Ο οδηγός Ζάκυνθος topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android ως μία απο τις δεκάδες διαθέσιμες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide Greece. Η Ζάκυνθος περιλαμβάνεται στην ομάδα των Νησιών της Ελλάδας. Αποκτήστε τον οδηγό της Ζακύνθου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Ο οδηγός Ζάκυνθος topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Αποκτήστε τον οδηγό της Ζακύνθου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Ο οδηγός Ζάκυνθος topoguide περιλαμβάνει επίσης έναν πλήρη off-line λεπτομερή χάρτη της Ζακύνθου, μια μεγάλη εισαγωγή στη γεωγραφία, την ιστορία, το τοπίο και τη φύση της Ζακύνθου και