Ανακαλύψτε το όρος Αιγάλεω

Ανακαλύψτε το όρος Αιγάλεω

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Χάρτης

Γεωγραφία

Το όρος Αιγάλεω υψώνεται ανάμεσα στο Αιγάλεω, το Κερατσίνι, το Πέραμα και το Σκαραμαγκά. Στα βόρεια συνέχεται ορεογραφικά με το όρος Ποικίλο, με το οποίο χωρίζεται δια της Εθνικής Οδού Αθηνών-Κορίνθου, που διέρχεται από το χαμηλότερο πέρασμα ανάμεσα στα δύο μικρά αττικά βουνά. Στη θέση αυτή βρίσκεται η μονή Δαφνίου, βυζαντινό μνημείο μεγάλης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας του 6ου αιώνα, που κτίστηκε πάνω στα ερείπια του αρχαίου ναού του Δαφναίου Απόλλωνα.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Το τοπίο των κορυφών του όρους Αιγάλεω

Το όρος Αιγάλεω έχει δεχθεί μεγάλη οικιστική πίεση από τις γύρω συνοικίες και ακόμα και σήμερα θα βρούμε παλιές εγκαταστάσεις σε όλες τις κοιλάδες του, ιδιαίτερα στην ανατολική πλευρά. Ένας ασφαλτόδρομος φτάνει στην ομαλή κορυφή Κούκος (463 μ.), που εξυπηρετεί τις εκεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Λίγος πριν την κορυφή, βρίσκεται το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία στο όρος Αιγάλεω

Όλες οι πλαγιές του βουνού είναι ομαλές και καταλήγουν σύντομα στην ακτή. Τυπικός ασβεστολιθικός όγκος, το όρος Αιγάλεω έχει πολλές αλλά ρηχές ρεματιές, που παροχετεύουν περιστασιακά τις περιορισμένες απορροές που επιτρέπει το έντονα περατό πέτρωμα. Άλλωστε, τα δεκάδες λατομεία που διανοίχθηκαν στο Αιγάλεω μέσα τον 20ο αίωνα αλλοίωσαν τοπικά το ανάγλυφο και συνολικά το τοπίο. Τα λατομεία εγκαταλείφθηκαν, αλλά οι βεβηλωμένοι χώροι απέκτησαν άλλες χρήσεις - τα σχεδόν πάντα έρημα αθλητικά κέντρα είναι η ευγενέστερη από αυτές, καθότι οι άλλες είναι από νεκροταφεία μέχρι χώροι απόθεσης επικίνδυνων αποβλήτων.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Στις πολυάριθμες ορθοπλαγιές του βουνού θα δούμε μικρά σπήλαια και άλλες εντυπωσιακές μορφές καρστικής διάβρωσης

Σπήλαια του Αιγάλεω

Παρόλο τον μικρό όγκο του βουνού, το Αιγάλεω κρύβει αρκετά σπήλαια στις πλαγιές του, με πιο σημαντικά τα τρία μεγάλα άντρα της αρχαιότητας, αφιερωμένα στη θεά Αφαία, τον Πάνα και τις Νύμφες αντίστοιχα. Από τα τρία, το πιο εντυπωσιακό είναι το σπήλαιο Νυμφαίο, που πίσω από το χαίνον άνοιγμά του κρύβει ένα μεγάλο κατηφορικό θάλαμο.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Το σπήλαιο Νυμφαίο βρίσκεται στα ΝΔ του όρους Αιγάλεω

Φύση

Το όρος Αιγάλεω υποστασιοποιεί μια μικρογραφία των γεωλογικών και κλιματικών συνθηκών της Αττικής. Έτσι, μαζί με το Ποικίλο, που είναι κάπως λιγότερο πιεσμένο περιβαλλοντικά, αποτελούν έναν συλλημένο αλλά ζωντανό περιβόλι της αττικής φύσης.
Η πανίδα των θηλαστικών του βουνού δεν έχει να επιδείξει κάτι ιδιαίτερο, η ορνιθοπανίδα είναι ωστόσο αρκετά ενδιαφέρουσα, με πιο εμφανή μέλη της τις πέρδικες και τα αρκετά είδη αρπακτικών.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Το βραχοκιρκίνεζο (Falco tinnunculus) αξιοποιεί τις τεχνητές ορθοπλαγιές των εγκαταλελειμένων λατομείων στο όρος Αιγάλεω

Η χλωρίδα των δύο βουνών - Ποικίλο και Αιγάλεω - έχει μελετηθεί διεξοδικά από την Ε. Βαλλιανάτου και τον Τ. Λύτρα και διαπιστώθηκε ότι αποτελείται από περίπου 650 είδη - ανάμεσα στα οποία πολλά ενδημικά της Ελλάδας, αρκετά σπάνια ή προστατευόμενα φυτά, καθώς και λίγα επιγενή (ξενικά) είδη. Αξιοπρόσεκτα είδη αποτελούν η βιόλα του Υμηττού Viola hymettia, τα ασυνήθιστα Consolida tenuissima και Silene corinthiaca, η όμορφη Fritillaria graeca, οι κρόκοι Crocus cancellatus, Crocus cartwrightianus, Crocus laevigatus και Crocus sieberi και η βραχόφιλη Inula verbascifolia.
Εντυπωσιακή είναι η παρουσία μιας μεγάλης ποικιλίας ορχιδεών - ανάμεσα σε άλλα, έχουν καταγραφεί τα Anacamptis papilionacea, Anacamptis collina και Anacamptis coriophora, Neotinea lactea και Neotinea maculata, η Orchis anthropophora και τα Ophrys ferrum-equinum, Ophrys fusca, Ophrys scolopax, Ophrys speculum, Ophrys mammosa και Ophrys tenthredinifera.

Αιγάλεω όρος
Μικρή Αττική topoguide
Teucrium divaricatum
Αιγάλεω όρος
Μικρή Αττική topoguide
Orchis italica
Αιγάλεω όρος
Μικρή Αττική topoguide
Onosma frutescens

Ο αριθμός είναι πολύ μεγάλος για την περιορισμένη έκταση και τη μικρή υψομετρική κλιμάκωση του βουνού, ωστόσο πιο σημαντικό από το ίδιο το μέγεθος είναι το γεγονός ότι χάρη στην εύκολη πρόσβαση και το φιλικό ανάγλυφο, ο επισκέπτης μπορεί να χαρεί την ανακάλυψη των ιδιαίτερων αυτών φυτών με πολύ απλά μέσα και με ελάχιστη δαπάνη χρόνου.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Sternbergia lutea, ο προάγγελος του τέλους του χειμώνα στην Αττική

Εκκλησίες και μονές

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Η ιερά μονή Πατέρων Σχιστού

Εκτός από τις ενοριακές και άλλες εκκλησίες των περιμετρικών οικισμών, οι μόνες εκκλησίες πάνω ή μέσα στο βουνό είναι οι δύο ναοί του Προφήτη Ηλία, η μία χαμηλά και η άλλη κοντά στην κορυφή.
Το μοναδικό μοναστικό συγκρότημα του βουνού, είναι η μονή Πατέρων του Σχιστού, που βρίσκεται στους τελευταίους λόφους, μετά τη λεωφόρο Σιστού.

Πεζοπορία

Καθώς το ανάγλυφο του βουνού είναι ομαλό, ένα εκτεταμένο πλέγμα χωματόδρομων φτάνει σε σχεδόν κάθε γωνιά. Ακόμα και έτσι, το όρος Αιγάλεω, χάρη στην εξαιρετική θέα που προσφέρει, θα μπορούσε να έχει γίνει ένα μικρό πεζοπορικό πάρκο, θέμα που έχει συζητηθεί ανεπιτυχώς επανειλημένα. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια, χάρη στις προσπάθειες των φίλων του Mountain bike, διανοίχθηκε ένα δίκτυο διαδρομών, που μπορούν να αξιοποιηθούν και ως μονοπάτια πεζοπορίας.
Τα μονοπάτια αυτά είναι πολύ καθαρά και ευχάριστα, και, αν και αρκετά διασπασμένα από τους χωματόδρομους, χαρίζουν μια ευκαιρία απόδρασης στους κατοίκους του Λεκανοπεδίου.

Όρος Αιγάλεω
Μικρή Αττική topoguide: Πεζοπορία στο όρος Αιγάλεω με θέα το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας

Οδηγός του όρους Αιγάλεω

Μικρή Αττική topoguide

Ένας πλήρης οδηγός φύσης και πεζοπορίας για το Αιγάλεω όρος περιλαμβάνεται στην εφαρμογή Μικρή Αττική topoguide.

Ο οδηγός Μικρή Αττική topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android από το Play Store.

Ο οδηγός Μικρή Αττική topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece.

Περιπλανηθείτε στην Αττική με τον μοναδικό οδηγό Μικρή Αττική topoguide.