Ε.Δ. Ολύμπου: Στο Ξερολάκκι
Εθνικός Δρυμός Ολύμπου
Τοπίο και άγρια ζωή στο Ξερολάκκι
Η περιοχή του Ξερολακκίου από το λιβάδι Κοπάνες
Πατήστε για μεγέθυνση
Η περιοχή του Ξερολακκίου από το λιβάδι Κοπάνες
Το φυσικό περιβάλλον μαζί με τις κλιματικές ιδιαιτερότητες του Ξερολακκίου συνθέτουν έναν περιβαλλοντικά αξιόλογο χώρο, με πλούσια πανίδα και χλωρίδα, όπως αναλύεται στο σχετικό κεφάλαιο Το Ξερολάκκι.
Η χλωρίδα του Ξερολακκιού
wiegandii
tenuiloba
Στα κλιματικά καταφύγια του Βόρειου Ολύμπου, όπως το Ξερολάκκι και το Ρέμα Ναούμ, θα βρούμε αρκετά είδη περιορισμένης εξάπλωσης, που βρίσκουν στις ολύμπιες πτυχές τις κατάλληλες πετρολογικές συνθήκες, όπως το το βαλκανικό Eryngium wiegandii, που στην Ελλάδα εντοπίζεται μόνο στον Όλυμπο, αλλά και η σπάνια και άγνωστης ακριβούς κατανομής Cephalaria tenuiloba, που η μόνη αξιόπιστη θέση της στον κόσμο βρίσκεται στο Ξερολάκκι (αν και εξετάζονται ανάλογες τοποθεσίες από άλλα βουνά).
rumeliana
.
pusillum
subsp. chromodontum
Στα κάθετα βράχια και τις κροκαλοπαγείς και ασβεστολιθικές σπηλιές των παρακλαδιών του Ξερολακκιού θα βρούμε τους ξεχωριστούς ρόδακες της Ramonda heldreichii. Κοντά της θάλλουν μερικά ακριβοθώρητα λεπτεπίλεπτα στολίδια της πέτρας, όπως η Campanula rumeliana, ένα σπάνιο βαλκανικό είδος καμπανούλας, και το πάλευκο Heliosperma pusillum subsp. chromodontum, ελληνικό ενδημικό taxon ενός κατά τ' άλλα αλπικού είδους: το υποείδος chromodontum είναι γνωστό από λίγες ορεινές θέσεις, όπως από την άνω κοιλάδα του Ενιπέα και το Ξερολάκκι ή το Σμόλικα.
montana
subsp. macedonica
officinale
.
Στις ίδιες περιοχές θα βρούμε το σκληροτράχηλο θρούμπι Satureja montana subsp. macedonica, καθώς και το ασυνήθιστο βότανο της Κεντρο-νότιας Ευρώπης Peucedanum officinale, γνωστό από ελάχιστες θέσεις στη χώρα μας.
uniflosculosa
.
grisebachii
subsp. transiens
Στις πετροπλαγιές του Ξερολακκιού, θα βρούμε επίσης την σπάνια Centaurea grisebachii subsp. transiens, ελληνικό ενδημικό taxon, μαζί με πολύ πιο κοινά είδη, όπως τη Staehelina uniflosculosa, που εξαπλώνεται κατά μήκος της γεωλογικής Πίνδου.
Τα θηλαστικά στο Ξερολάκκι
Τα δάση του μέσου ρου της κοιλάδας του Ξερολακκίου, από την Πέτρα μέχρι τα σύνορα με τον Κοκκινοπηλό, κρύβουν μια ενδιαφέρουσα πανίδα θηλαστικών, που περιλαμβάνει το Ζαρκάδι, το Αγριογούρουνο, το Λύκο και την Αρκούδα, αλλά και μια αξιόλογη ορνιθοπανίδα, όπου συγκαταλέγονται σχεδόν όλα τα είδη του δάσους του Ολύμπου: όλοι οι δρυοκολάπτες και τα περισσότερα στρουθιόμορφα του δάσους, αλλά και όλα τα αρπακτικά που αναμένει κανείς σε ώριμα δάση κωνοφόρων, όπως το Διπλοσάινο, το Ξεφτέρι, το Μπούφο και το Χουχουριστή, αλλά πιθανόν και το σπάνιο Αιγωλιό.
Λαγός (Lepus europaeus)
Ενδιαφέρουσες είναι και οι ευκαιρίες που χαρίζουν οι πηγές της περιοχής, οι βρύσες Ντόνα και Τσουρέκα, αλλά κυρίως η ποτίστρα την οποία τροφοδοτεί η Βρύση του Παππού. Στο μοναδικό αυτό σημείο ποτισμού, εκτός από πουλιά, πλησιάζουν και τα μεγάλα θηλαστικά, κυρίως ζαρκάδια και αγριογούρουνα, αλλά και σκίουροι και λαγοί.
Τα πουλιά στο Ξερολάκκι
Τα δάση του μέσου ρου της κοιλάδας του Ξερολακκίου, από την Πέτρα μέχρι τα σύνορα με τον Κοκκινοπηλό, μαζί με μια ενδιαφέρουσα πανίδα θηλαστικών, που περιλαμβάνει το Ζαρκάδι, το Αγριογούρουνο, το Λύκο και, μάλλον σποραδικά, την Αρκούδα.
Σταχτομυγοχάφτες (Muscicapa striata), σε διεκδίκηση του βέλτιστου κλαδιού για ενέδρα
Λόγω της εκτεταμένης κάλυψης και του μεγάλου ύψους των πεύκων, είναι μάλλον δύσκολο να βρει κανείς κατάλληλες θέσεις για την παρακολούθηση της κίνησης των αρπακτικών και ακόμα πιο δύσκολο να τις προσπελάσει με όχημα. Το πιο πρόσφορο σημείο είναι το ξέφωτο Μέγα, που απλώνεται από την κοίτη μέχρι τα 1600 μ. υψόμετρο, κάτω από το καταφύγιο Πυξάρι. Η θέση προσφέρει άπλετη θέα στο δασοόριο, αλλά και στην υποαλπική ζώνη, δηλαδή το προτιμώμενο πεδίο των μεσαίων και μεγάλων αρπακτικών.
Λοφιοπαπαδίτσα (Lophophanes cristatus) στα μαυρόπευκα
Φυσικά, τα μαυρόπευκα φιλοξενούν μια σημαντική ποικιλία από στρουθιόμορφα, που αν είναι κάπως δύσκολο να τα "ξετρυπώσουμε" και να τα δούμε, είναι σχετικά πιο ασφαλές να προσπαθήσουμε να ακούσουμε και να ερμηνεύσουμε τις λεπτές φωνίτσες τους. Ανάμεσα στα είδη των κωνοφόρων, πιο εύκολα στον εντοπισμό είναι οι τσαρτσάρες, οι ελατοπαπαδίτσες και οι καλόγεροι και πιο εντυπωσιακά είναι η Λοφιοπαπαδίτσα, ο Κοκκοθραύστης και ο Πύρρουλας.
Πύρρουλας (Pyrrhula pyrrhula) στη σκοτεινιά του δάσους των κωνοφόρων
Το σούρουπο, στις πιο σκοτεινές γωνιές του δάσους, κοντά σε γηραιές συστάδες με ξερά ιστάμενα άτομα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ακούσουμε το Χουχουριστή, ένα ευμεγέθες νυχτοπούλι, που αφθονεί στην πλευρά αυτή του Ολύμπου. Ο Χουχουριστής είναι καθαρά νυχτόβιος, μπορεί όμως να απαντήσει σε μια ηχηρή αναπαραγωγή του πολύ χαρακτηριστικού καλέσματός του, που είναι εύκολο να το μιμηθεί η ανθρώπινη φωνή.
Χουχουριστής (Strix aluco)
Θαμνοφυλλοσκόπος (Phylloscopus trochilus)
Σποραδικά - αλλα σχεδόν πάντα σε συμφωνία με ένα εξηγηματικό σχήμα, όπως ένα κτηνοτροφικό ξέφωτο, το ερείπιο μιας καλύβας ή μια αμυδρή ρεματιά - εμφανίζεται μέσα στο ομοιόμορφο δάσος των κωνοφόρων μια συστάδα φυλλοβόλων, λίγοι καρποφόροι θάμνοι ή μια ομάδα ημιάγριων οπωροφόρων. Η άγρια ζωή και κυρίως η παρουσία πουλιών πυκνώνει γύρω από τα σημεία αυτά και είναι εκεί που θα δούμε μερικούς ακόμα από τους κρυπτικούς κατοίκους του ορεινού δάσους: λοφιοπαπαδίτσες, καστανοπαπαδίτσες, φυλλοσκόπους και βασιλίσκους.
Τοιχοδρόμα (Tichodroma muraria) στα βράχια της χαράδρας
Τέλος, τα διάφορα μικρά και μεγαλύτερα συγκροτήματα βράχων της χαράδρας - η είσοδος τη ρεματιάς των Καζανιών στολίζεται με τους μεγαλύτερους σχηματισμούς - συντηρούν μερικά είδη των ορθοπλαγιών, όπως τη ακριβοθώρητη Τοιχοδρόμα ή λίγους Βραχοτσομπανάκους.
Σε ότι αφορά στη φωτογράφιση πουλιών στον Όλυμπο, δείτε μια πιο τεχνική προσέγγιση στα λήμματα:.
- Φωτογραφίζοντας τα αλπικά πουλιά στον Εθνικό Δρυμό Ολύμπου
- Φωτογραφίζοντας τα πουλιά στα ρόμπολα του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου
- Φωτογραφίζοντας τα αρπακτικά του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου
Για μια συνολική εικόνα της ορνιθοπανίδας του Ολύμπου, διαβάστε το κεφάλαιο Τα πουλιά του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου.
Έρευνα, κείμενο & φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος
topoguide greece
Οδηγος του Ολυμπου
Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android ως μία απο τις δεκάδες διαθέσιμες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide greece. Ο Όλυμπος περιλαμβάνεται στην ομάδα της Βόρειας Ελλάδας. Αποκτήστε τον οδηγό Όλυμπος topoguide ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Αποκτήστε τον οδηγό του Ολύμπου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή, επιλέγοντάς τον από την ομάδα της Βόρειας Ελλάδας.
Η εφαρμογή παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος της διαδρομής, καθώς και έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής του Ολύμπου.
Όλα τα σημεία ενδιαφέροντος που απεικονίζονται στο χάρτη αποτελούν διαδραστικές πηγές πληροφορίας της εφαρμογής: στο πεδίο, κάθε σημείο προβάλλεται αυτόματα στην οθόνη όταν το πλησιάζουμε και μας οδηγεί στο σχετικό λήμα του ψηφιακού οδηγού που περιέχεται στην εφαρμογή.
