Ανατολικός Όλυμπος: Χαράδρα Ενιπέα

Ανατολικός Όλυμπος

Χαράδρα Ενιπέα

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Χαράδρα Ενιπέα

Ανάμεσα στις αναρίθμητες διαδρομές του Ολύμπου, οι περισσότερες είναι καθαρά ορειβατικές πορείες που οδηγούν στα καταφύγια με προορισμό τις κορυφές και συνήθως προϋποθέτουν πλήρη εξοπλισμό, δύο ημέρες χρονο και κυρίως γερά ποδάρια.

Έτσι, ανάμεσα στις λίγες καθαρά πεζοπορικές διαδρομές του Ολύμπου, η πιο δημοφιλής είναι η κατάβαση της χαράδρας του Ενιπέα - προφανώς μαζί με το ρέμα του Ορλιά.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τον Ορλιά, η χαράδρα του Ενιπέα προσφέρει την ικανοποίηση μιας ολοκληρωμένης διάσχισης (δεν είναι ένα σύντομο μπρος-πίσω), μαζί με την βαθειά εντύπωση που αφήνει μια πολύωρη επαφή με ένα άγριο φυσικό τοπίο - το απόγευμα θα ακούσετε τα ζαρκάδια να "γαυγίζουν", τα αγριογούρουνα "παγιδεύνται" στο απόκρημνο ανάγλυφο, ένα μικρό πλήθος από αρπακτικά πουλιά πετάει γύρω από τις ατελείωτες ορθοπλαγιές και κάθε τόσο ένα νέο εντελώς άγνωστο αλλα εξίσου προκλητικό λουλούδι προβάλει στο δρόμο σας.

Η χαράδρα του Ενιπέα είναι μια πεζοπορία που θα μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη σας.

Μια επισήμανση πριν ξεκινήσουμε την πορεία: η λέξη "κατάβαση" δεν πρέπει να ξεγελά τον πεζοπόρο. Η χαράδρα του Ενιπέα δεν είναι μια σύντομη πεζοπορία: είναι αρκετά μεγάλη (σχεδόν 11 χλμ από τα Πριόνια, και ακόμα και αν την "κλέψει" κανείς, μπαίνοντας από τη μονή Αγίου Διονυσίου, κερδίζει μόνο 2.5 χλμ), έχει πολλά ανεβοκατεβάσματα στα απόκρημνα σημεία, που μπορούν να αιφνιδιάσουν τον απροετοίμαστο πεζοπόρο.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Η χαράδρα του Ενιπέα, ανατολική πύλη του Ολύμπου

Η διαδρομή περνά τον άξονα της ρεματιάς έξι φορές. Όλα τα περάσματα είναι εξοπλισμένα με καλοφτιαγμένα ξύλινα γεφύρια, μερικές φορές αρκετά μεγάλα. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές, όπου δεν κατάφεραν να κάνουν κάτι μακροβιώτερο της μιας χρονιάς, εδώ η Δασική Υπηρεσία έστησε μια σειρά υποδειγματικά έργα, που έχουν αντέξει πολλά χρόνια τις κατεβασιές του μικρού αλλά ορμητικού ποταμού. Θα βρούμε ένα ακόμα ξύλινο γεφύρι στο ρέμα Καστάνα, παρακλάδι του Ενιπέα.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Στην αρχή της διαδρομής συναντάμε το πανέμορφο Anacamptis pyramidalis

Η διαδρομή ξεκινά από το χώρο στάθμευσης στα Πριόνια και είναι ελαφρά κατηφορική μέχρι την έρημη μονή Αγίου Διονυσίου. Από το μοναστήρι (υπάρχει κρήνη με μερό στο φυλάκειο, στο τέλος του ασφάλτου), περνάτε απέναντι με ένα μεγαλούτσικο γεφύρι και σε λίγο φτάνετε στο Άγιο Σπήλαιο, όπου η μεγάλη βραχοσκεπή στέγει το εκκλησάκι της Γέννησης του Χριστού.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Στη 2η γέφυρα της διαδρομής

Τo εκκλησάκι της Γέννησης του Χριστού, παλιό ασκηταριό συνυφασμένο με την παρακείμενη μονή Αγίου Διονυσίου, είναι κτισμένο δίπλα σε πηγή μόνιμης παροχής. Πιστεύεται ότι η θέση ήταν ένα από τα ασκηταριά όπου μόνασε ο άγιος Διονύσιος.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Στο Άγιο Σπήλαιο

Στις σκιερές - σχεδόν σκοτεινές - γωνιές του σπηλαίου ανθίζει ένα μικρό θαμνάκι με λευκά λουλούδια, που μοιάζει με σιληνή. Πρόκεται για το ασυνήθιστο Heliosperma pusillum (εδώ ευδοκιμεί το ελληνικό ενδημικό υποείδος chromodontum). Σε ολόκληρη τη διαδρομή θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα λουλούδια, όπως την πανέμορφη Parnassia palustris στα νερά, καθώς και πολλές ορχιδέεες σε μια ποικιλία από βιοτόπους.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Στα σκιερά βράχια του Αγίου Σπηλαίου κρύβεται το σπάνιο Heliosperma pusillum subsp. chromodontum

Αμέσως μετά το σπήλαιο και το 3ο γεφυράκι συναντάτε τη διακλάδωση με το μονοπάτι προς τα Χαντόλια και απο εκεί στο καταφύγιο του Σταυρού.
Συνεχίζετε κοντά στην κοίτη και μετά το 7ο γεφυράκι αρχίζει μια παρατεταμένη ανάβαση. Φτάνετε σε κρήνη, στο ρέμα Καστάνα (η κρήνη δεν έχει πάντα νερό, το ρέμα πάντως έχει πάντα καθαρό νερό. Μετά τη διασταύρωση προς Γκόλνα, συνεχίζετε ανηφορικά, περνώντας μια σειρά βράχινους ώμους. Από τον τελευταίο ώμο, τις Πόρτες, ξεκινά μια μεγάλη κατάβαση, που με κατά τόπους ανεβοκατεβάσματα σας φέρνει στο Λιτόχωρο, στο χώρο των παλιών μύλων (τώρα υπάρχει φυλάκειο, ομώνυμο εστιατόριο και κρήνες).

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Κιόσκι στη ΧΘ 6,150 χλμ της διαδρομής, λίγο μετά το 7ο γεφυράκι (υψ 610 μ)

Θα βρείτε νερό στο δρόμο (υπάρχει μια κρήνη στο ρέμα Καστάνα, ακριβώς στο μέσον της διαδρομής, στα 5.5 χλμ από τα Πριόνια, αν και κάποιες χρονιές δεν λειτουργεί) και το νερό του ποταμού είναι πόσιμο, ωστόσο για σιγουριά γεμίστε το παγούρι σας στα Πριόνια και την πηγή του Αγίου Σπηλαίου.

Όλυμπος topoguide
Στιγμές από την πλούσια φύση του Ενιπέα: Nemoptera sinuata (μηρμηγκολέων)

Αν και το μονοπάτι είναι καλά διαμορφωμένο, σε μικρά τμήματα θα χρειαστεί να περάσετε από κάπως εκτεθειμένες ζώνες ή να κατεβείτε μέσα σε σχετικά απόκρημνο πεδίο (δες το πιο κάτω διάγραμμα). Παρόλες αυτές τις τοπικές δυσκολίες, η διαδρομή στο σύνολό της χαρακτηρίζεται μέτριας δυσκολίας και μπορεί να γίνει από παιδιά από 10 ετών, εξοπλισμένα με καλά μποτάκια.

Υψομετρικό προφίλ της διαδρομής Πριόνια-Λιτόχωρο
Όλυμπος topoguide: Υψομετρικό προφίλ της διαδρομής Πριόνια-Λιτόχωρο.
Με κόκκινο οι ζώνες όπου το μονοπάτι διασχίζει απόκρημνα πρανή και χρειάζεται σχετική προσοχή (πατήστε για μεγέθυνση).

Το οπτικό πεδίο της χαράδρας είναι - όπως είναι φυσικό - περιορισμένο, ωστόσο οι εικόνες εναλλάσσονται συνεχώς. Το θέμα που κυριαρχεί στην προς τα κατάντη θέα είναι οι εντυπωσιακές ορθοπλαγιές της Ζηλνιάς.

Όλυμπος topoguide
Όλυμπος topoguide: Οι ορθοπλαγιές της Ζηλνιάς

Η διαδρομή αποτελεί τμήμα του Ε4. Η σήμανση είναι μάλλον αραιή, αλλά το ίχνος του μονοπατιού είναι άριστο και είναι αδύνατον να μπερδευτεί κανείς.

Η κατηφορική εκδοχή της διαδρομής μπορεί να γίνει με τη βοήθεια ενός ταξί που θα σας ανεβάσει από το Λιτόχωρο μέχρι τα Πριόνια (υπολογείστε 25-30 ευρώ).

Τυπικά η διάρκεια του περπατήματος είναι 4-4ω30, χωρίς τις στάσεις.

Οδηγός στα μονοπάτια του Ολύμπου

Όλυμπος topoguide

Αναλυτική περιγραφή της διαδρομής Πριόνια-Λιτόχωρο, μέσα από τη χαράδρα του Ενιπέα, με μετρητικά στοιχεία, φωτογραφίες και άμεση σύνδεση με πολλά Σημεία Ενδιαφέροντος, περιλαμβάνεται στην εφαρμογή Όλυμπος topoguide.

Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android από το Play Store.

Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Προμηθευτείτε τον οδηγό του Ολύμπου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Η εφαρμογή Όλυμπος topoguide προσφέρει off-line λεπτομερείς χάρτες με όλα τα στοιχεία που ενδιαφέρουν τον ορειβάτη. Πάνω στο μονοπάτι, κάνει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος της διαδρομής, βοηθώντας τον πεζοπόρο να διατηρεί την πορεία του και να φτάσει στον προορισμό του ακόμα και κάτω από δυσμενείς συνθήκες.