Μοναστήρια της Αμοργού

Μοναστήρια της Αμοργού

Η Παναγία Χοζοβιώτισσα θεωρείται προστάτης του νησιού. Η μονή Χοζοβιώτισσας ιδρύθηκε μεσούσης της Εικονομαχίας (9ος αι.) και η τοπική παράδοση θέλει ως θεμέλιο γεγονός την έλευση δια θαλάσσης μιας εικόνας της Παναγίας στον όρμο της Αγίας Άννας. Η παλαιότερη αναφορά στη μονή είναι το βασιλικό χρυσόβουλο παραχώρησης σταυροπηγιακών δικαιωμάτων στη μονή το 1088, που το υπογράφει ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α΄ Κομνηνός. Το κτίσμα έχει πλάτος μόλις 5 μ., μέσα στο οποίο ελίσσεται ένα ψηλό κλιμακοστάσιο που δίνει πρόσβαση στα οχτώ επίπεδα. Το καθολικό, αφιερωμένο στην Παναγία, είναι μονόχωρος καμαρόσκεπος ναός.

Αμοργός topoGuide
Αμοργός topoGuide: Η μονή Χοζοβιώτισσας

Με βάση το μέγεθος, τη δομή και τη θέση τους στο νησί, αλλά και παλιές μαρτυρίες, φαίνεται τα τρία μεγάλα εκκλησιαστικά συμπλέγματα, του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου στην Αιγιάλη, του Αγίου Γεωργίου Βαρσαμίτη στο κέντρο και της Αγίας Παρασκευής στην Κάτω Μεριά είχαν ρόλο μοναστηριών - με την ευρύτερη έννοια, του θρησκευτικού, κοινωνικού και οικονομικού πόλου. Τα τρία αυτά μοναστήρια είναι πιθανόν παλιότερα της μονής Χοζοβιώτισσας, που τα απορρόφησε αργότερα, μετατρέποντάς τα σε μετόχια.

Αμοργός topoGuide
Αμοργός topoGuide: Το συγκρότημα του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου

Η μεγάλη εκκλησία του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου είναι το σημαντικότερο θρησκευτικό μνημείο της Αιγιάλης και πιθανότατα το παλιότερο της Αμοργού. Το μέγεθος και η δομή των κτιρίων, η απομακρυσμένη και ασφαλής θέση καταμεσής μιας περιοχής με αξιόλογους φυσικούς πόρους, ο ρόλος που είχε το συγκρότημα στην τοπική αγροτική οικονομία, και τέλος, η σημασία που έχει ακόμα και σήμερα ο Θεολόγος στην κοινωνία της Αιγιάλης, συνηγορούν για μιας θέση ψηλότερα από αυτήν της απλής εκκλησίας: παλιά, στις σκοτεινές μέρες του Μεσαίωνα, ο Θεολόγος θα ήταν ένα πραγματικό φρούριο, επανδρωμένο με αποφασισμένους χωρικούς που θα ζούσαν σαν πραγματικοί καλόγεροι.

Αμοργός topoGuide
Αμοργός topoGuide: Agios Georgios Varsamitis

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου, του επονομαζόμενου Βαρσαμίτη, είναι χτισμένος σε μια θέση ιδιαίτερης σημασίας για την τοπική οικονομία, αλλά και για τη μυθολογία μιας πολύ ευρύτερης ζώνης. Στην πηγή του Βαρσαμίτη λειτούργησε υδρομαντείο, που απέκτησε μεγάλη αίγλη στον ναυτικό κόσμο του ΝΑ Αιγαίου λόγω των προφητικών ιδιοτήτων που αποδίδονταν στο νερό, όπως αυτές μεταφέρονταν μέσα από την κατάλληλη ερμηνεία. Είναι πιθανόν οι "εξηγητές" να έμεναν επί τόπου, σχηματίζοντας μια ιδιότυπη μοναστική κοινότητα, σαν τους ιερείς ενός αρχαίου μαντείου.

Αμοργός topoGuide
Αμοργός topoGuide: Agia Paraskevi, Kato Meria

Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που είναι πιθανόν το καθολικό μιας παλιάς μονής, κυριαρχεί ανάμεσα στα πολυάριθμα βοηθητικά κτίσματα, που εξυπηρετούν το ετήσιο πανηγύρι της 25ης Ιουλίου, ενδεχομένως το μεγαλύτερο πανηγύρι στις Κυκλάδες.

Πως θα τα βρω ;

Φωτογραφίες και περιγραφές των μοναστηριών της Αμοργού περιλαμβάνονται στην πεζοπορική εφαρμογή Αμοργός topoGuide, διαθέσιμη για συσκευέςAndroid και iOS (iPhone and iPad).
Η εφαρμογή καθοδηγεί τον πεζοπόρο να εντοπίσει το σημείο ενδιαφέροντος με μειούμενη απόσταση και ακριβές αζιμούθιο.