Σμόλικας

Σμόλικας

Υμηττός topoGuide
Σμόλικας: Η κορυφή του Σμόλικα πάνω από τη Δρακόλιμνη

Ο Σμόλικας είναι το δεύτερο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας. Ορθώνεται ανατολικά της κοιλάδας του Αώου και απέναντι από την Τύμφη. Σε αντίθεση με τα ασβεστολιθικά βουνά του Ζαγορίου, ο Σμόλικας σχηματίζεται σχεδόν εξ'ολοκλήρου σε οφιόλιθους, πλουτώνια πετρώματα που του δίνουν την λιγότερο άγρια μορ΄φη του και του χαρίζουν μια πολύ ιδιαίτερη χλωρίδα.

Υμηττός topoGuide
Σμόλικας: Το σαρκοφάγο φυτό Pinguicula crystallina (υποείδος hirtiflora), τυπικό στολίδι των σερπεντινικών ρεματιών του Σμόλικα

Ο Σμόλικας αποκλίνει από τον ορεογραφικό πυρήνα της Βόρειας Πίνδου, που με τα βουνά του Ζαγορίου καταλήγει και σβήνει στις κοιλάδες του Άραχθου. Έτσι ο Σμόλικας είναι ο κομβικός όγκος που δημιουργεί την ορεογραφική συνέχεια της Βόρειας Πίνδου, η οποία με τα συμπλέγματα της Βασιλίτας και της Βάλια Κάλντα φτάνει μέχρι το Ζυγό και τον αυχένα της Κατάρας, από όπου συνεχίζει στην Κεντρική Πίνδο.
Στην περίμετρο και την άμεση γειτονία του βουνού φωλιάζουν τα άλλοτε απουδαία κτηνοτροφικά χωριά της Λάκκας Αώου (Ελεύθερο, Παλιοσέλι, Πάδες, Άρματα), τα μεγάλα βλαχοχώρια Σαμαρίνα και Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) και τα χωριά του Σαραντάπορου (Δροσοπηγή, Επταχώρι, Ζούζουλη).

Υμηττός topoGuide
Σμόλικας: Αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra) με τη χειμερινή στολή του

Όλο σχεδόν το βουνό είναι μια περιοχή με σπουδαίο φυσικό περιβάλλον, από πλευράς τοπίου, πανίδας και χλωρίδας και γι' αυτό είναι ενταγμένο στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 και αποτελεί τμήμα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου. Η μέση υψομετρικά ζώνη καλύπτεται από δάση μαύρης πεύκης, οξιάς και ελάτης, ενώ τα υποαλπικά λιβάδια στολίζονται από αραιές συστάδες ρόμπολου. Η εκτεταμένη αλπική ζώνη είναι γυμνή, κατάσπαρτη ωστόσο από σπάνια και ενδημικά φυτά. Η πανίδα περιλαμβάνει τα πιο αξιοσημείωτα θηλαστικά της Ελλάδας (αρκούδα, λύκος, αγριόγιδο και ζαρκάδι) και πολλά σπάνια είδη αρπακτικών πουλιών.

Υμηττός topoGuide
Σμόλικας: Αλπικός τρίτωνας (Ichthyosaura alpestris) στη Δρακόλιμνη

Τα πιο χαρακτηριστικά γεωλογικά τοπία του Σμόλικα είναι η παγετωνική λεκάνη κάτω από το πέταλο της Μόσιας (όπου σχηματίζεται μια μικρή εποχική λίμνη) και η μόνιμη αλπική λίμνη στη δυτικά βάση της ψηλότερης κορυφής, η ονομαστή Δρακόλιμνη του Σμόλικα. Η Δρακόλιμνη βρίσκεται σε υψόμετρο 2200 μ., έχει έκταση περίπου 3 στρέμματα και μεγάλο βάθος. Στην περίμετρό της την άνοιξη ανθίζουν δεκάδες είδη ορεινών και αλπικών αγριολούλουδων, ενώ στα νερά της κολυμπούν αλπικοί τρίτωνες.

Ο Σμόλικας δεν έχει διακορευτεί από το ορεινό οδικό δίκτυο και διατηρεί τα παλιά μεγάλα κτηνοτροφικά μονοπάτια του. Οι πιο δημοφιλείς αναβάσεις προς την κορυφή του ξεκινούν από το Παλιοσέλι, τους Πάδες και τη Σαμαρίνα, ενώ δύο ακόμη γραμμές πρόσβασης τις κορυφές ακολουθούν τις μεγάλες ορεινές κοιλάδες στα βόρεια και τα νότια των κορυφών: τον εν πολλοίς άγνωστο Βαθύλακκο και την τρομακτική Βάλια Κίρνα, την "κοιλάδα των δαιμόνων".
Άλλες ενδιαφέρουσες πορείες μπορούν να γίνουν από την Πουρνιά προς τον Κλέφτη και από εκεί στη Δρακόλιμνη και την κορυφή του βουνού, ή από τα Άρματα προς την κορυφή, μέσω της Πέτρας Γκαγκαράντζα.
Βόρεια της Αγίας Παρασκευής έχει σηματοδοτηθεί και συντηρείται η ορεινή σύνδεση Δροσοπηγή-Αγίας Παρασκευής (ο μεγάλος αυτός ορεινός διασκελισμός έχει ενταχθεί στο Epirus Trail). Αντίθετα, τα τρία σκέλη του Ε6 που διατρέχουν την ανατολική πλευρά του Σμόλικα έχουν εγκαταληφθεί και μόνο τα τμήματα που ακολουθούν δρόμους ή έχουν συντηρηθεί ως τμήματα άλλων διαδρομών είναι ακόμα βατά.

Ένας πεζοπορικός οδηγός της σειράς topoguide για το Σμόλικα είναι σε εξέλιξη. Ωστόσο, όλα τα μονοπάτια της περιοχής περιλαμβάνονται ήδη στη χαρτογραφική εφαρμογή Toponavigator, διαθέσιμη τόσο για συσκευές Android, όσο και για συσκευές iOS (iPhone και iPad).
Το Toponavigator παρέχει έναν πλήρη off-line πεζοπορικό χάρτη της Ελλάδας, δεκάδες χιλιάδες POIs και λειτουργίες καταγραφής και πλοήγησης.