Μοναστήρια στον Πάρνωνα

Μοναστήρια στον Πάρνωνα

Πάρνωνας topoGuide
Πάρνωνας topoGuide: Η μονή Αγίων Αναργύρων, ανάμεσα στα Βέροια και τα Τσίτζινα (Πολύδροσο)

Στην περίμετρο του κυρίως Πάρνωνα ιδρύθηκαν και άκμασαν δεκάδες μοναστήρια. Τα περισσότερα χρονολογούνται από την βυζαντινή περίοδο και λόγω του μεγάλου αριθμού τους ο Πάρνωνας ανήχθη από κάποιος συγγραφείς σε «Άγιον Όρος της Νότιας Ελλάδας».
Τα σημαντικότερα μοναστήρια της ευρύτερης περιοχής της Πάρνωνα είναι:

  • Η μονή Αγίων Αναργύρων, ανάμεσα στα Βέροια και τα Τσίτζινα (Πολύδροσο). Χρονολογείται από το 13ο αιώνα και θεωρείται η αρχαιότερη μονή της περιοχής, με συνεχή λειτουργία.
  • Το πολύ ενδιαφέρον σπηλαιομονάστηρο της Αγίας Κυριακής, κοντά στη Βαμβακού
  • Η παλαιότατη μονή Λουκούς (καθολικό αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος) κοντά στα Κάτω Δολιανά
  • Η μονή Κοντολινάς, πάνω από τον Πραστό
  • Η μονή Αγίου Νικολάου Σίντζας (καθολικό αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο) στα ΝΔ του Λεωνιδίου
  • Η μονή Έλωνας (καθολικό των αρχών του 16ου αιώνα, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου), κοντά στον Κοσμά
  • Η μονή Μαλεβής (καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου)
  • Η μονή Ταξιαρχών Μουράς, μεταξύ Αγίου Βασιλείου και Παλαιοχωρίου
  • Η μονή Ζωοδόχου Πηγής ή Παλαιοπαναγιάς Καστριώτισσας (καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου), δίπλα στον πύργο του κάστρου της Γλυππίας, ανάμεσα στον Άγιο Βασίλειο και το Πλατανάκι
  • Η ερειπωμένη μονή Προφήτη Ηλία Δάφνης, ΒΔ του Γερακίου
  • Η μονή Ορθοκωστάς ή Εορτακουστής (καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου), στο δρόμο Αφίου Ανδρέα – Πραστού
  • Η μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, κοντά στην Περδικόβρυση
  • Η πολύ παλιά μονή Καρυάς (καθολικό αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο), κοντά στον Τυρό
  • Η μεταβυζαντινή μονή της Παλαιοπαναγιάς (καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου), στα ΝΔ του Άστρους
  • Η μονή Ενδύσσενας (αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο), του 18ου αιώνα, μεταξύ Ορεινού Κορακοβουνίου και όρμου Κρυονερίου
Πάρνωνας topoGuide
Πάρνωνας topoGuide: Η μονή Ελώνας

Η μονή Έλωνας είναι προσφιλές προσκύνημα της Κυνουρίας και της Λακωνίας και ονομαστή σε ολόκληρη την Πελοπόννησο. Η μονή ιδρύθηκε στην υστεροβυζαντινή περίοδο και φώλιασε σε εκτεθειμένο ζωνάρι, στο μέσον ψηλού και κάθετου βράχου, που δεσπόζει στο μοναδικό και αναγκαστικό οδικό πέρασμα ανάμεσα στον Κοσμά και το Λεωνίδιο. Η σωζώμενη εκκλησία της Παναγίας είναι κτίσμα του 1790 και φέρει προσθήκες του 1809, ενώ το μαρμάρινο κωδωνοστάσιο είναι του 1831. Είναι μια απλή βασιλική με στιβαρή πλινθοπερικλειστη τοιχοδομή και κεραμοσκεπή. Η πρόσβαση στο ναό γίνεται από τη βόρεια πλευρά, όπου υπάρχουν τέσσερις θύρες. Τη μονή φροντίζει δραστήρια γυναικεία κοινότητα.

Πάρνωνας topoGuide
Πάρνωνας topoGuide: Μια από τις ελάχιστες αγιογραφίες του καθολικού της μονής Παλαιοπαναγιάς Καστριώτισσας που διατηρείται σε καλή κατάσταση

Η μονή της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής ή Παλαιοπαναγιάς Καστριώτισσας ιδρύθηκε στην μεταβυζαντινή περίοδο κοντά στον πύργο της Γλυππίας, ανάμεσα στον Άγιο Βασίλειο και το Πλατανάκι. Μοναδικό σωζώμενο κτίσμα είναι το καθολικό, μια ευμεγέθης μονόκλιτη βασιλική με ημικυκλική κόγχη ιερού.

Πάρνωνας topoGuide
Πάρνωνας topoGuide: Το καθολικό της μονής Αγίων Ταξιαρχών Μουράς

Η μονή Αγίων Ταξιαρχών Μουράς βρίσκεται χαμηλότερα από τον Άγιο Βασίλειο. Η μονή περιβάλλεται από ψηλό φρουριακό τοίχο σε σχήμα ακανόνιστου τετραπλεύρου. Όλα τα κτίσματα της μονής είναι σε ερειπιώδη κατάσταση,, εκτός από το αναστηλωμένο καθολικό, μια μέτριου μεγέθους βασιλική του τύπου του εγγεγραμμένου σταυροειδή ναού με τρούλο και εξάπλευρη αψίδα στο ιερό. Η μορφή των κτισμάτων, η αγιογράφηση του καθολικού και οι μαρτυρίες για τη μονή παραπέμπουν στον 17ο αιώνα.

Πλήρης χαρτογράφηση μοναστηριών της περιοχής του Πάρνωνα, καθώς και φωτογραφίες και περιγραφές για πολλά από αυτά, περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Πάρνωνας topoguide, διαθέσιμη τόσο για συσκευές Android, όσο και για συσκευές iOS.