Πεζοπορία στον Πάρνωνα

Πεζοπορία στον Πάρνωνα

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Στο μονοπάτι Καστάνιτσα-Πραστός

Το μεγάλο πλάτος της ορεινής ζώνης, τα εκτεταμένα δάση, η μεγάλη απόσταση των οικισμών από την κορυφογραμμή και το περίπλοκο ανάγλυφο του Πάρνωνα συνηγορούν για ένα άβολο πεζοπορικό πεδίο. Πράγματι, οι ορειβατικές και πεζοπορικές διαδρομές που μπορεί να συνθέσει με βάση τα εναπομείναντα μονοπάτια και το δασικό οδικό δίκτυο είναι μάλλον λίγες, σε σχέση με το μέγεθος του βουνού.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Κεντρική πινακίδα του πεζοπορικού δικτύου του Δυτικού Πάρνωνα

Όντας ένας σημαντικό κρίκος του ορεογραφικού συστήματος της Πελοποννήου, ο Πάρνωνας διασχίζεται από δύο μεγάλες ορειβατικές διαδρομές, το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4 και το Εθνικό Μονοπάτι Ο33. Και τα δύο ωστόσο βασίζονται στο οδικό δίκτυο και δεν έχουν ιδιαίτερη πεζοπορική αξία.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Πινακίδες κατεύθυνσης κοντά στο καταφύγιο του ΕΟΣ

Το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4 φτάνει από τα Δολιανά στο βόρειο όριο του Πάρνωνα, κοντά στον Άγιο Πέτρο και διατρέχει τα δυτικά ανάγλυφα, περνώντας από τα χωριά Καρυές, Βρέσθενα και Βουτιάνοι. Τα μονοπάτια της περιοχής έχουν καταστραφεί ή διασπαστεί από το νεώτερο οδικό δίκτυο και έτσι όλη η διαδρομή ακολουθεί χωματόδρομους. Διακρίνουμε τρία ημερήσια σκέλη, μήκους 11, 9 και 15 χλμ., που χρησιμοποιούν τα τρία πιο πάνω χωριά ως σταθμούς διαμονής.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Σήμανση ποδηλατικών διαδρομών

Το Εθνικό Μονοπάτι Ο33 αποτελεί ένα κατά κάποιο τρόπο παρακλάδι του Ε4. Αποκλίνει από τον κορμό του Ε4 στον Άγιο Πέτρο, περνά από την μονή Μαλεβής, φτάνει στο καταφύγιο του ΕΟΣ, διασχίζει τον Πάρνωνα και φτάνει στον Κοσμά. Μόνο το τμήμα από τη μονή Μαλεβής μέχρι το καταφύγιο ακολουθεί μονοπάτι: όλη η υπόλοιπη διαδρομή συμπίπτει με δρόμους, κυρίως χωματόδρομους, αλλά και αρκετό άσφαλτο. Συνολικά, πρόκειται για μια ατυχή όδευση, που δεν έχει πεζοπορικό ενδιαφέρον, παρόλο που περνά από ήσυχα δασικά τοπία.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Σήμανση στη διαδρομή Καστάνιτσα-Πραστός

Με τις Μεγάλες Διαδρομές να είναι ... μικρού πεζοπορικού ενδιαφέροντας, το κύριο ορειβατικό ενδιαφέρον στον κυρίως Πάρνωνα περιορίζεται γύρω από δύο μείζονες πόλους του βουνού: το καταφύγιο του ΕΟΣ Σπάρτης, άλλοτε σημαντικός προκεχωρημένος σταθμός, και την κορυφή Μεγάλη Τούρλα, που με τις απότομες πλαγιές της και το κωνικό σχήμα της είναι όντως αρκετά εντυπωσιακή. Οι διαδρομές που οδηγούν στη βάση της Μεγάλης Τούρλας φτάνουν εδώ από τη Σίταινα, τη μονή Μαλεβής και το καταφύγιο του ΕΟΣ.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Σήμανση στη διαδρομή Καστάνιτσα-Πραστός

Μεγαλύτερο πεζοπορικό ενδιαφέρον φαίνεται να προκύπτει στην περίμετρο της κύριας κορυφογραμμής. Χάρη στις προσπάθειες τοπικών συλλόγων της Σπάρτης σηματοδοτήθηκε το 2010 ένα εκτεταμένο πεζοπορικό δίκτυο 16 διαδρομών στον Δυτικό Πάρνωνα, μέρος του οποίου διαρθρώνεται γύρω από τα Τσίτζινα, όπου έχουν συγκροτηθεί 7 διαδρομές, όλες ενδιαφέρουσες.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Πινακίδα για τα μονοπάτια γύρω από τη Βαμβακού

Η Βαμβακού είναι από τα πιο ζωντανά χωριά του Δυτικού Πάρνωνα. Από το χωριό ξεκινούν δύο διαδρομές, που συγκλίνουν στους Λογγούς: η διαδρομή από το Κάστρο και η διαδρομή από το σπηλαιομονάστηρο της Αγίας Κυριακής. Είναι και οι δύο καλά σηματοδοτημένες και καλά πατημένες. Η κοινή συνέχειά τους καταλήγει στο καταφύγιο του ΕΟΣ.

Πάρνωνας topoguide
Πάρνωνας topoguide: Πινακίδα για τα μονοπάτια γύρω από τη Βαμβακού

Χάρη στο πολύ απόκρημνο ανάγλυφο στην περιοχή των χωριών Καστάνιτσα, Σίταινα, Πραστός και Πλάτανος, μεγάλο μέρος των παλιών κύριων συνδέσεων ανάμεσα στα χωριά παρέμεινε άθικτο κατά τη φάση διάνοιξης του νεώτερου οδικού δικτύου. Έτσι τα παλιά καλντερίμια ανάμεσα στην Καστάνιτσα, τη Σίταινα, τον Πραστό και τον Πλάτανο, που σχηματίζουν ένα μικρό, σχεδόν γραμμικό, δίκτυο, είναι σε καλή κατάσταση και μπορούν να περπατηθούν ευχάριστα. Από τις τέσσερεις αυτές διαδρομές, η μόνη που έχει δεχθεί κάποια φροντίδα πρόσφατα - από τη Δασική Υπηρεσία - είναι η διαδρομή Καστάνιτσα-Πραστός, που είναι και το ωραιότερο μονοπάτι του Πάρνωνα. Είναι ίσως εύγλωττο ότι παρόλη την πολύχρονη δραστηριοποίηση τοπικών αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών φορέων, τα μονοπάτια αυτά έχουν εγκαταληφθεί, αποστερώντας από την περιοχή έναν από τους ελάχιστους τουριστικούς πόρους.
Είναι επίσης γνωστή μια μεγάλη διάσχιση του φαραγγιού της Ζορμπανίτσας, που επιτρέπει την κατάβαση από τον Πλάτανο στον Άγιο Ανδρέα, μέσα από τη βατή κοίτη.

Ο πληρέστερος οδηγός πεζοπορίας για τον Πάρνωνα, που περιλαμβάνει όλες τις πιο πάνω διαδρομές, είναι η οδηγός Πάρνωνας topoguide, που περιλαμβάνειται στην εφαρμογή topoguide Greece, διαθέσιμη τόσο για συσκευές Android, όσο και για συσκευές iOS.