Εκκλησίες στην Ανατολική Μάνη

Εκκλησίες στην Ανατολική Μάνη

Η χαρτογράφηση εκκλησιών
της Ανατολικής Μάνης

Ο ναός των Τριών Ιεραρχών στο Μαυροβούνι

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός των Τριών Ιεραρχών στο Μαυροβούνι

Ο ναός των Τριών Ιεραρχών βρίσκεται κοντά στο κάστρο του Γουλά (ή Γουλάδες ή Mπεάνικα), στο ψηλότερο σημείο του Μαυροβουνίου. Ο ναός κτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα από τον Tζανέτο Γρηγοράκη (ή Τζανήμπεη), μπέη της Μάνης, στην ΝΑ πλευρά του κάστρου, ως οικογενειακός ενοριακός και κοιμητηριακός ναός. Η συνοικία που αναπτύχθηκε γύρω από το κάστρο και την εκκλησία ονομάστηκε Mελίσσι ή Tζανετούπολη. Ο ναός έχει ανακαινιστεί και είναι σε άριστη κατάσταση.

Ο ναός των Ταξιαρχών στον Αγερανό

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός των Ταξιαρχών στον Αγερανό

Ο ναός των Ταξιαρχών βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο του Αγερανού, λίγα μέτρα από την είσοδο του πύργου του Αντωνόμπεη Γρηγοράκη. Ο ναός παρουσιάζει ομοιότητες με το ναό των Τριών Ιεραρχών στο Γουλά του Μαυροβουνίου (είναι σταυρεπίστεγος με τρούλο με ψηλό τύμπανο, φέρει δίλοβο καμπαναριό) αλλά και διαφορές (δέκα φατνώματα στον τρούλο έναντι έξι στο Γουλά).

Ο ναός της Παναγίας στα Καλύβια (Σκουτάρι)

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός της Παναγίας στα Καλύβια (Σκουτάρι)

Η εκκλησία της Παναγίας στα Καλύβια Σκουταρίου βρίσκεται στο γεωμετρικό κέντρο του σχεδόν έρημου πλέον χωριού. Είναι δρομικός, καμαροσκέπαστος ναός της μεταβυζαντινής περιόδου με ημικυκλική αψίδα ιερού. Η τοιχοποιΐα είναι επιμελημένη και συντίθεται με την ίδια πέτρα όπως και τα σπίτια του χωριού. Εσωτερικά διατηρεί τοιχογραφίες λαϊκής τέχνης.

Σκαλτσοτιάνικα, Ριγανόχωρα και Γονέα

Γύθειο topoguide: Η Παναγία στα Σκαλτσοτιάνικα
Η Παναγία
στα Σκαλτσοτιάνικα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Η Παναγία στα Σκαλτσοτιάνικα
Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Γεώργιος στα Σκαλτσοτιάνικα
Ο Άγιος Γεώργιος
στα Σκαλτσοτιάνικα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Γεώργιος στα Σκαλτσοτιάνικα
Γύθειο topoguide: Η Αγία Κυριακή στη Ριγανόχωρα
Η Αγία Κυριακή
στη Ριγανόχωρα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Η Αγία Κυριακή στη Ριγανόχωρα

Τα χωριά πάνω από τον Κότρωνα, τα Δεμεστιχιάνικα, τα Σκαλτσοτιάνικα, η μικρή Ριγανόχωρα, η έρημη Γονέα και η Λούτσα φιλοξενούν ενδιαφέρουσες ενοριακές εκκλησίες και ακόμα πιο ενδιαφέροντα ξωκλήσια. Πιο παλιό φαίνεται να είναι το μονόχωρο εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής, μισόδρομα ανάμεσα Σκαλτσοτιάνικα και Ριγανόχωρα.

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Η εκκλησία του Προφήτη Ηλία στη Γωνέα

Φλομοχώρι

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Η επιβλητική ενοριακή εκκλησία της Αγίας Τριάδας στο Φλομοχώρι

Το σημαντικότερο χωριό της λεκάνης του Κότρωνα είναι το Φλομοχώρι, παλιό κεφαλοχώρι που μόλις άρχισε να επισκιάζεται από τον τουριστικό Κότρωνα. Η μεγάλη ενοριακή εκκλησία της Αγίας Τριάδας, όπως και ο Άγιος Σπυρίδων και ο Ταξιάρχης, είναι κτίσματα του 19ου και 20ού αιώνα.

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Το παλαιότατο εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας στο Φλομοχώρι
Πολύ παλιότερη είναι η εκκλησία της Aγίας Bαρβάρας στη συνοικία Bάτα. Πρόκειται για μικρό σταυρεπίστεγο ναό με τρούλο. Εσωτερικά διασώζεται το αρχικό πετρόκτιστο τέμπλο και η αντίστοιχη Aγία Tράπεζα, ενώ ο ναός είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες μεταβυζαντινής εποχής.

Κοκκάλα

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο Ταξιάρχης της Κοκκάλας

Δεν είναι παράδοξο που ο κυριότερος ναός της παραλιακής Κοκκάλας βρίσκεται πάνω στη θάλασσα. Το παράξενο είναι ότι είναι αφιερωμένος στους στρατιωτικούς Ταξιάρχες.

Κοκκάλα

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός του Προφήτη Ηλία, στην είσοδο του ομώνυμου χωριού

Ο ναός του Προφήτη Ηλία υποδέχεται με τα άλικα χρώματά του τον επισκέπτη του ομώνυμου χωριού. Όπως και η πέτρα από την οποία είναι κτισμένη, το περίφημο antico rosso, ο κομψός ναός ομορφαίνει μετά τη βροχή.
Ο μικρός οικισμός περιβάλλεται από τα λατομεία της φημισμένης πέτρας. Καθότι η εξόρυξη σταμάτησε για λόγους προστασίας των αρχαίων λατομείων, το χωριουδάκι είναι πλέον έρημο.

Λάγια

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ενοριακός ναός της Λάγιας, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου

Η Λάγια, κεφαλοχώρι της μικρής επικράτειάς της, έχει πολλές εκκλησίες. Ο ενοριακός ναός είναι μεγάλη τρουλαία βασιλική αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός της Ευαγγελίστριας

Μέσα στον οικισμό θα δούμε τις μονόχωρες εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Χαραλάμπους και της Ευαγγελίστριας, ενώ στην αγροτική περίμετρο, διάσπαρτες μέσα στα παλιά κτήματα, μονάζουν περίπου 30 μικροί ναοί, όπως του Αγίου Κωνσταντίνου, της Παναγίας Φανερωμένης, της Αγίας Βαρβάρας και του Αγίου Πέτρου.

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στην περιοχή Απέντες

Ανάμεσα στη Λάγια και την Κοκκάλα, στην περιοχή Απέντες, βρίσκεται το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Η εκκλησία ήταν κοιμητηριακός ναός του παμπάλαιου συνοικισμού που άνθισε κάποτε στα πετροχώραφα. Πρόκειται για μια μικρή μονόκλιτη εκκλησία, όπου έχουν ενσωματωθεί μέλη παλαιοχριστιανικού ναού. Στην ταινία του υπέρθυρου σώζεται τμήμα επιγραφής με τη χρονολογία 1121, που μάλλον αναφέρεται στον παλιότερο ναό.

Καινούργια Χώρα

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Ο ναός της Παναγίας, ενοριακή εκκλησία της Καινούργιας Χώρας

Η Καινούργια Χώρα απλώνει τα ερείπια και τα σπίτια της απέναντι από τα Κορογονιάνικα, πάνω σε έναν εξίσου ανεμοδαρμένο λόφο και μοιράζεται με εκείνα την ίδια θέα προς το Ταίναρο. Την υποδοχή στο χωριό υποστηρίζει η μονόκλιτη εκκλησία της Παναγίας, κτισμένη το 1865.

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Το ξωκλήσι των Αγίων Αναργύρων έχει μια ιδιόμορφη διαμόρφωση εισόδου

Στο νεκροταφείο του χωριού θα βρούμε την εκκλησία της Αγίας Κυριακής, ενώ σε ένα μικρό λιβάδι, χαμηλά προς το Αχίλλειο, μονάζει το μικρό βράχινο ξωκλήσι των Αγίων Αναργύρων.

Κορογονιάνικα

Γύθειο topoguide
Γύθειο topoguide: Το ερειπωμένο εκκλησάκι του Αγίου Ελευθερίου στην Αλογόσκαλα

Τα Κορογονιάνικα καταλαμβάνουν στην μεσημβρινή πλευρά ενός γυμνού και εκτεθειμένου στους ανέμους του Αιγαίου λόφο. Το χωριό μοιάζει σαν βράχινο νησί σε ένα πέλαγος λόφων και οροπεδίων και σαν νησιωτικός οικισμός έχει απλώσει τα εκκλησάκια του γύρω από το χωριό και στη διάσπαρτη εποίκηση μια ερημικής σήμερα αγροτικής περιφέρειας.

Ενοριακός ναός του χωριού είναι η εκκλησία της Υπαπαντής, ενώ στην είσοδο του χωριού συναντάμε και το ναό του Αγίου Χαραλάμπους.

Γύθειο topoguide: Η Αγία Τριάδα στα Κορογονιάνικα
Η Αγία Τριάδα
στα Κορογονιάνικα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Η Αγία Τριάδα στα Κορογονιάνικα
Γύθειο topoguide: Η Παναγία στου Παπά
Η Παναγία
στου Παπά
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Η Παναγία στου Παπά
Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Φίλιππος στα Κορογονιάνικα
Ο Άγιος Φίλιππος
στα Κορογονιάνικα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Φίλιππος στα Κορογονιάνικα

Στο κάμπο κάτω από το χωριό υψώνεται ένας σχετικά νεότερος ναός, αφιερωμένος στον Μάξιμο τον Εξομολογητή, σημαντικό συγγραφέα και διαπρεπή θεολόγο του 7ου αιώνα.

Στο λόφο αριστερά της ανόδου προς το χωριό στέκεται η Αγία Τριάδα (του 1862), ενώ στο λόφο δεξιά θα βρούμε τον μεγαλιθικό Άγιο Φίλιππο, πλαισιωμένο από ένα πρωτόγονο κοιμητήριο απλών κτιστών σαρκοφάγων.

Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Δημήτριος στην Αλογόσκαλα
Ο Άγιος Δημήτριος
στην Αλογόσκαλα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Δημήτριος στην Αλογόσκαλα
Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Γεώργιος στην Αλογόσκαλα
Ο Άγιος Γεώργιος
στην Αλογόσκαλα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Ο Άγιος Γεώργιος στην Αλογόσκαλα
Γύθειο topoguide: Ο Άη-Μύρης στα Κορογονιάνικα
Ο Άη-Μύρης
στα Κορογονιάνικα
Πατήστε για μεγέθυνση
× Γύθειο topoguide: Ο Άη-Μύρης στα Κορογονιάνικα

Βόρεια και ανατολικά του λόφου του χωριού, απλώνεται μια μεγάλη ύφεση, διαμορφωμένη σε πεζούλες, οργανωμένη με ξερολιθιές και κατάσπαρτη από ερειπωμένες πέτρινες αγροικίες. Σε θέσεις αδιάγνωστης σήμερα σημασίας στέκονται ακόμα όρθια ή φθίνουν σιγά-σιγά περίπου μια ομάδα από μικρά, μονόχωρα και εξαιρετικά λιτά εκκλησάκια. Είναι όλα κτισμένα με μεγάλους λίθους, χωρίς κονία και στέγονται από καμάρες με ημίεργες πέτρες συγκρατημένες με χωματόλασπη. Από τα εκκλησάκια αυτά, μόνο ο Αη-Μύρης, το μεγαλύτερο και κοντινότερο στο χωριό, διατηρεί τα τελευταία λείψανα μιας ενδιαφέρουσας αγιογράφησης.

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

topoguide Greece

ΟΔΗΓΟΙ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ

topoguide Greece
Η χαρτογράφηση εκκλησιών της Ανατολικής Μάνης, με δεκάδες φωτογραφίες και περιγραφές, περιλαμβάνονται στον οδηγό Γύθειο topoguide της AnaDigit.

Ο οδηγός Γύθειο topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android μαζί με άλλες δεκάδες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide Greece. Η Γύθειο topoguide περιλαμβάνεται στην ομάδα της Πελοποννήσου. Αποκτήστε τον οδηγό Γύθειο topoguide ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Ο οδηγός Γύθειο topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Αποκτήστε τον οδηγό Γύθειο topoguide ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι το topoguide Greece έχει τη δυνατότητα ταυτόχρονης απεικόνισης πέντε περιοχών, επιτρέποντας έτσι την συνολική προβολή του αναλυτικού χάρτη όλης της Μάνης και την εύκολη εναλλαγή των διαδρομών, των εκατοντάδων Σημείων Ενδιαφέροντος και των δεκάδων σελίδων του οδηγού με τις αναρίθμητες φωτογραφίες.