Το ηφαίστειο της Σαντορίνης

Το ηφαίστειο της Σαντορίνης

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Η Καλντέρα της Σαντορίνης

Γεωλογικά, η Σαντορίνη αποτελείται από ένα προ-ηφαιστειακό υπόβαθρο, το οποίο έχει καλυφθεί στο μεγαλύτερο μέρος του από προϊόντα εκρήξεων ηφαιστείων.

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Οι όγκοι του Γαβρήλου και του Προφήτη Ηλία

Το προ-ηφαιστειακό υπόβαθρο αποτελείται από μεταμορφωμένους ασβεστόλιθους, που σχηματίζουν τους όγκους του Προφήτη Ηλία και του Γαβρήλου, καθώς και από σχιστόλιθους, που εμφανίζονται κυρίως στον Αθηνιό. Όλο το υπόλοιπο νησί καλύπτεται από ηφαιστειακά πετρώματα (πυροκλαστικά, λάβες και θηραϊκή γη). Το έδαφος του νησιού δημιουργείται σε μεγάλο βαθμό πάνω σε στρώματα θηραϊκής γης, πάχους που φτάνει τα 40 μ. στις πεδινές περιοχές. Το έδαφος αυτό έχει ειδικές ιδιότητες (αποστραγγίζεται γρήγορα, έχει πολλά μεταλλικά στοιχεία και είναι σχετικά γόνιμο) και ευνόησε τις καλλιέργειες του αμπελιού και των οσπρίων, πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η οικονομία του νησιού, πριν την ναυτιλία και την έκρηξη του τουρισμού.

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Ανεβαίνοντας από το Αμμούδι προς την Οία, κάτω από τις στρώσεις του ιγκνιμβρίτη

Η ηφαιστειότητα στην περιοχή της Σαντορίνης ξεκίνησε πριν από 2 εκ.χρόνια με την εκροή δακιτικής λάβας από την περιοχή που βρίσκεται σήμερα χερσόνησος του Ακρωτηρίου και ανάμεσα σε άλλα ανάγλυφα σχημάτισαν και τα νησιά των Χριστιανών. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα συνεχίστηκε με την παραγωγή διαφορετικών είδη λαβών.

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Η Κόκκινη παραλία, ένας τεράστιος κώνος σκωριών

Στο βόρειο μέρος του νησιού πριν 500.000 χρόνια σχηματίζεται το μεγάλο ηφαίστειο της Περιστεριάς. Συγχρόνως μικρότερα ηφαιστειακά κέντρα δραστηριοποιούνται νοτιότερα στον Πάλο, Κόκκινη Παραλία και Κοκκινόπετρα σχηματίζοντας κώνους σκωριών βασαλτικής και ανδεσιτικής σύστασης.

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Θηραϊκή γη

Στα 300.000 χρόνια πριν από σήμερα δημιουργείται το κύριο ηφαίστειο της Θήρας, περίπου στο κέντρο της σημερινής καλδέρας. Οι λάβες που εκχύθηκαν, ένωσαν τα προηγούμενα ηφαιστειακά κέντρα σε ένα ενιαίο νησί. Ο κύκλος αυτός κλείνει περίπου στα 200.000 χρόνια πριν από σήμερα με τον σχηματισμό μιας πρώτης καλδέρας.

Σαντορίνη topoGuide
Σαντορίνη topoGuide: Ο συνδυασμός ηφαιστειακών υλικών και αιολικής διάβρωσης δημιούργησε την απέραντη φυσική γλυπτοθήκη της Βλυχάδας

Η τελευταία μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης έγινε πριν 3.600 χρόνια (Μινωική έκρηξη) δηλαδή στο τέλος της εποχής του χαλκού. Κατά την Μινωική έκρηξη εξήντα εκατομμύρια κυβικά μέτρα ισοδύναμου ξηρού πετρώματος από μάγμα σε μορφή καυτής ελαφρόπετρας και στάχτης εκσφενδονίστηκαν στον αέρα σε ύψος 36χλμ πάνω από το νησί, σκεπάζοντας τα τρία νησιά (Θήρα, Θηρασία και Ασπρονήσι). Η ηφαιστειακή στάχτη ταξιδεύοντας προς τα ανατολικά απλώθηκε στην ανατολική Μεσόγειο και Μικρά Ασία. Ίχνη της στάχτης έχουν βρεθεί σε παγετώνες της Γροιλανδίας, ενώ τα αποτελέσματα του ηφαιστειακού χειμώνα που προκλήθηκε, με μείωση της θερμοκρασίας κατά 1-20 C, έχουν καταγραφεί σε κορμούς δέντρων στις ΗΠΑ και Ασία. Τα στερεά και τα αέρια που εκτοξεύτηκαν από το ηφαίστειο δημιούργησαν ένα μεγάλο κενό μέσα στο οποίο κατακρημνίστηκε το κεντρικό τμήμα του ηφαιστειακού κώνου, δημιουργώντας την σημερινή καλδέρα. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η δημιουργία τεράστιων παλιρροϊκών κυμάτων που σάρωσαν τα παράλια του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου.

Βρείτε τα σημάδια της γεωλογικής ιστορίας της Σαντορίνης

Φωτογραφίες και περιγραφές αξιοσημείωτων ηφαιστειακών τοπίων της Σαντορίνης περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Σαντορίνη topoGuide, που διατίθεται τόσο για συσκευές Android, όσο και για συσκευές iOS (iPhone).
Η εφαρμογή καθοδηγεί τον χρήστη να εντοπίσει το σημείο ενδιαφέροντος με ακρίβεια μέτρου.