Μονές και εκκλησίες στο Νότιο Πήλιο

Νότιο Πήλιο

Μονές και εκκλησίες

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Παρόλη την ασαφή και κερματισμένη σε επιμέρους ενότητες γεωγραφία και την πενία των φυσικών πόρων, σε σχέση με το γεμάτο δάση και νερά κυρίως Πήλιο, το νοτιότερο τμήμα της χερσονήσου έχει να επιδείξει σημαντικό αριθμό μοναστικών συγκροτημάτων, επιβεβαιώνοντας έτσι το διττό λόγο ύπαρξης τους - αλλού οι μονές είναι διαχειριστές του πλούτου και αλλού συνιστούν αληθινά καταφύγια και ερημητήρια.

Προφανώς, το Νότιο Πήλιο υπήρξε τόπος καταφυγής: τα μοναστήρια που άνθισαν στις νησίδες Αλατάς και Παλαιό Τρίκερι είχαν πολύ διαφορετικό ρόλο και λειτουργία από τις μεγάλες μονές του κεντρικού Πηλίου, όπως η μονή Μακρινιτίσσης. Ανάλογος υπήρξε ο προσανατολισμός των μονών Αγίου Νικολάου, Αγίου Σπυρίδωνα και Αγίου Αθανασίου κοντά στου Πάου, τις Μούσγες και το Προμύρι αντίστοιχα.

Σε ότι αφορά τις εκκλησίες, ισχύουν όσα αναφέραμε και στις άλλες περιοχές του Πηλίου, τηρουμένων των αναλογιών μιας περιοχής καθαρά αγροτικής, εσωστρεφούς και απομονωμένης.

Mονή Αγίου Νικολάου στου Πάου

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Ο φρουριακός περίβολος της μονής Αγίου Νικολάου στου Πάου

Η μονή Αγίου Νικολάου στου Πάου ιδρύθηκε τον 18ου αι. Το καθολικό είναι μεγάλη τρουλαία βασιλική αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο. Η μονή ερημώθηκε και υπέστη σημαντικές φθορές, έως ότου στο 1985 παραχωρήθηκε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, που ίδρυσε εκεί το Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του.
Ο χώρος αναπλάσθηκε, τα κτίρια της μονής αναπαλαιώθηκαν και ανακατασκευάστηκαν, ενώ προσθέθηκαν και νέες πτέρυγες. Το συγκρότημα βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Εταιρείας Αξιοποίησης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και λειτουργεί όλο τον χρόνο, φιλοξενώντας τις πανεπιστημιακές δραστηριότητες, αλλά και θερινά σχολεία και πολιτιστικά δρώμενα.

Mονή Ευαγγελίστριας στο Παλαιό Τρίκερι

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Γενική εικόνα της μονής Ευαγγελίστριας από τον Αλογόπορο

Η μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου πιστεύεται ότι ιδρύθηκε πάνω στα θεμέλια βυζαντινού ναού. Η περίοδος ίδρυσης του κοινοβίου ανάγεται αρχές του 18ου αι. (1725), αλλά το σημερινό κτηριακό συγκρότημα είναι πολύ μεταγενέστερο (του 19ου αι.). Το καθολικό είναι μεγάλη βασιλική αγιορίτικου τύπου με τρούλο. Το φρουριακού τύπου σύνολο των κελιών, που φτάνουν τα 100, περιβάλει πανταχόθεν το καθολικό.
Η μονή δεν γιορτάζει στις 25 Μαρτίου, μέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, αλλά στις 10 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία της εύρεσεως της εικόνας της κτήτορος.
Μεσούντος του 20ού αιώνα, τα κελιά της μονής έδωσαν καταφύγιο σε χιλιάδες γυναίκες αριστερών οικογενειών ή πεποιθήσεων, που από το 1948 μέχρι το 1953 βρέθηακν εδώ εξόριστες, ζώντας στην ανοιχτή φυλακή του νησιού.
Δέκα χρόνια αργότερα, στη δεκαετία του 1960, ο Alfons Hochhauser, περιπλανώμενος Αυστριακός που έζησε και πέθανε στην πηλιορείτικη ύπαιθρο, νοικίασε το μοναστήρι και το μετέτρεψε σε έναν ασυνήθιστο ξενώνα, όπου προσέφερε σε πλούσιους και διάσημους φιλοξενούμενους τη δική του εκδοχή για έναν εξαιρετικά φυσικό, σχεδόν πρωτόγονο, τρόπο ζωής.
Σήμερα, η μονή είναι έρημη, κάποια από τα κελιά ωστόσο διατίθενται για διαμονή. Η προσπέλαση της μονής γίνεται με μονοπάτι, από το μικρό αγκυροβόλι, όπου δένει το καραβάκι από τον Αλογόπορο.

Μονή Αγίων Τεσσαράκοντα

Νότιο Πήλιο topoguide
Νότιο Πήλιο topoguide: Δορυφορική εικόνα της μονής και του αγκυροβολίου στη νησίδα Αλατάς

Παλιά μονή του 18ου αι., χτισμένη στο λαιμό της νησίδας Αλατάς. Η μονή προστατεύεται από φρουριακό περίβολο, που στα ανατολικά και δυτικά είχε δύο ορόφους κελιών.
Το καθολικό είναι μονόκογχος καμαροσκέπαστος ναός χωρίς τρούλο. Εσωτερικά είναι άγραφος, με απλό ξύλινο τέμπλο.
Η μονή είναι εγκατελειμένη και σε κακή κατάσταση.

Εκκλησίες

Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στη Σάρα, κοντά στο Λαύκο
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στη Σάρα, κοντά στο Λαύκο
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη στη Σάρα, κοντά στο Λαύκο
Νότιο Πήλιο topoguide: Το ξωκλήσι της Παναγίας, ανάμεσα στον Κάλαμο και την Αργαλαστή

Οδηγός στο Νότιο Πήλιο

Νότιο Πήλιο topoguide

Φωτογραφίες και περιγραφές μονών και εκκλησιών του Νοτίου Πηλίου περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Νότιο Πήλιο topoguide.

Ο οδηγός Νότιο Πήλιο topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android από το Play Store.

Ο οδηγός Νότιο Πήλιο topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών Topoguide Greece. Προμηθευτείτε τον οδηγό του Νοτίου Πηλίου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.

Η εφαρμογή Νότιο Πήλιο topoguide προσφέρει off-line λεπτομερείς χάρτες με όλα τα στοιχεία που ενδιαφέρουν τον ορειβάτη. Πάνω στο μονοπάτι, κάνει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος της διαδρομής, βοηθώντας τον πεζοπόρο να διατηρεί την πορεία του και να φτάσει στον προορισμό του ακόμα και κάτω από δυσμενείς συνθήκες.