Θηλαστικά της Βάλια Κάλντα

Θηλαστικά της Βάλια Κάλντα

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Η κοιλάδα της Βάλια Κάλντα και οι όγκοι που την περιβάλλουν, αν και ορεογραφικά είναι τμήμα της Πίνδου, οικολογικά διαφοροποιούνται από τα περιβαλλοντικά πρότυπα του κεντρικού κορμού της οροσειράς και αποτελούν ένα ιδιαίτερο σύστημα, που συμπεριλαμβάνει κυρίως δασικούς βιοτόπους και πολύ λιγότερο υποαλπικά λιβάδια και ορθοπλαγιές. Το κύριο χαρακτηριστικό της ευρύτερης ζώνης - μέσα στην οποία η Βάλια Κάλντα είναι ένα συμπληρωματικό στοιχείο - είναι η αλληλουχία δασών ψυχρόβιων κωνοφόρων και φυλλοβόλων με εκτεταμένα δάση δρυός. Επιπλέον, τα δάση δρυός έχουν την ιδιομορφία να περικλείουν διάσπαρτες αλλά σημαντικές εκτάσεις καλλιεργειών - παλιότερα και σύγχρονα αγροτεμάχια αροτριαίων καλλιεργειών και εγκατελελημένα κτήματα ημιάγριων και ήμερων πωροφόρων.

Η σύνθεση αυτή, που στην έκταση και την ποικιλότητα που τη συναντάμε στην ευρύτερη περιοχή της Βάλια Κάλντα είναι μοναδική στην Πίνδο, προσφέρει στην άγρια πανίδα μια σπουδαία εποχική και χωρική συμπληρωματικότητα πόρων διατροφής. Μέσα στο σύστημα αυτό, η καθεαυτό κοιλάδα της Βάλια Κάλντα λειτουργεί περισσότερο ως καταφύγιο παρά ως κομβικός φυσικός πόρος.

Η γεωγραφική συμπληρωματικότητα ζωνών επάλληλων - χρονικά και χωρικά - ζωνών διατροφής και ορεινού καταφυγίου λειτουργεί έχει άμεση απίδραση στους πληθυσμούς και τις μετακινήσεις των μεγάλων θηλαστικών, που ξέρουν ότι θα αναζητήσουν τροφή την Άνοιξη στα εγκαταλελημένα χωράφια του δάσους, το Καλοκαίρι γύρω από τις καλλιέργιες των χωριών, το Φθινόπωρο στα κατάμεστα από καρπούς δρυοδάση, ενώ το χειμώνα θα καταφύγουν τη Βάλια Κάλντα για να διαχειμάσουν ή να κυνηγήσουν άγρια οπληφόρα. Το πρότυπο αυτό είναι προφανέστερο στις κινήσεις της αρκούδας, που βιολογικά είναι προσαρμοσμένη στη φθινοπωρινή αφθονία του δρυοδάσους για την προετοιμασία της για τη χειμέρια αδράνεια, την οποία εκτελεί στην απόλυτη ησυχία της χιονισμένη Βάλια Κάλντα, ενώ την άνοιξη θα αναζητήσει φρέσκο χορτάρι στα παλιά χωράφια και το καλοκαίρι θα τριγυρίζει κοντά στα χωριά, κάνοντας εφόδους στις κερασιές και τα αμπέλια και συμπληρώνοντας με βατόμουρα από τις παρυφές του δάσους.

Βάλια Κάλντα topoGuide
Βάλια Κάλντα topoGuide: Αρκούδα (Ursus arctos)

Στην περιοχή της Βάλια Κάλντα απαντώνται πάνω από 60 είδη θηλαστικών. Τα πιό σημαντικά είδη είναι η αρκούδα και ο λύκος. Υπάρχουν ακόμα άφθονα αγριογούρουνα (Sus scrofa) και λίγα ζαρκάδια. Στα ανοιχτά δάση θα συναντήσουμε τον αγριόγατο (Felis sylvestris) και στα ποτάμια τη βίδρα (Lutra lutra).

Βάλια Κάλντα topoGuide
Βάλια Κάλντα topoGuide: Αγριογούρουνο (Sus scrofa)

Εδώ ζούν επίσης Λαγοί (Lepus europaeus), αλεπούδες (Vulpes vulpes), ασβοί (Meles meles), κουνάβια (Martes foina) και δασοκούναβα (Martes martes), καθώς και συνήθη μικρότερα θηλαστικά, όπως η Ετρουσκομυγαλίδα (Suncus etruscus), η Χωραφοµυγαλίδα (Crocidura leucodon) και ο Τυφλοπόντικας (Talpa caeca).

Πως θα τα βρείτε

Φωτογραφίες και περιγραφές για πολλά είδη θηλαστικών της Βάλια Κάλντα περιλαμβάνονται στην εφαρμογή Βάλια Κάλντα topoGuide, που διατίθεται τόσο για συσκευές Android, όσο και για συσκευές iOS (iPhone).
Η εφαρμογή καθοδηγεί τον χρήστη να εντοπίσει τους τυπικούς βιοτόπους του κάθε είδους.