Ερπετά και αμφίβια στο Corfu Trail

Η ερπετοπανίδα της Κέρκυρας παρουσιάζει αρκετό ενδιαφέρον και είναι αρκετά καλά μελετημένη: με βάση τις πρόσφατες σχετικές πηγές, εκτιμάται ότι στο νησί ενδημούν 28 είδη ερπετών. Παράλληλα, η υψηλή βροχόπτωση της ΝΔ Ελλάδας προσφέρει ευκαιρίες για την παρουσία πολλών υδάτινων βιοτόπων στο νησί, από μεγάλους υγροτόπους και ταμιευτήρες μέχρι μικρά ρέματα και πλημμυριζόμενα λιβάδια, με αποτέλεσμα την ευρεία παρουσία των αμφιβίων, από τα οποία έχουν καταγραφεί 8 είδη.

Από τα 11 είδη σαυρών που απαντούν στην Κέρκυρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η Βαλκανόσαυρα του Ιονίου (Podarcis ionicus) και η Σαύρα του Ιονίου (Algyroides nigropunctatus), που η εξάπλωσή τους στη χώρα μας περιορίζεται μόνο στη Δυτική Ελλάδα (δυτικά της Πίνδου).

Δυο τουλάχιστον σαυροειδή έχουν εισαχθεί παλιότερα στο νησί, όπως το εξωτικό Κροκοδειλάκι (Laudakia stellio, παλιότερα Stellagama stellio), που συναντάμε γύρω από την πόλη της Κέρκυρας (ειδικά στα τείχη του λιμανιού και του κάστρου), αλλά και στο λόφο των Αγίων Δέκα. Στην Κέρκυρα, η εντυπωσιακή αυτή σαύρα λέγεται Σκούτζικας.

Φαίνεται ότι και η παρουσία της Ταρέντολας (Tarentola mauritanica) οφείλεται σε μεταφορά ζώων από την ηπειρωτική χώρα.

Οι ευκολότερα παρατηρούμενες σαύρες του νησιού είναι το Σαμιαμίδι (Hemidactylus turcicus), η κοινή Τοιχόσαυρα (Podarcis muralis), το Ελληνικό Κονάκι (Anguis graeca), καθώς και ο ρωμαλέος Τυφλίτης (Pseudopus apodus). Ο Αβλέφαρος (Ablepharus kitaibelii) διατηρεί τις κρυπτικές συνήθειες των ηπειρωτικών πληθυσμών, όπως και οι δυο πράσινες σαύρες, η καθεαυτό Πρασινόσαυρα (Lacerta viridis) και η Τρανόσαυρα (Lacerta trilineata), που εδώ εκπροσωπείται με το υποείδος major.

Η ομάδα των φρύνων και των βατράχων αντιπροσωπεύεται από το βραδυκίνητο Χωματόφρυνο (Bufo bufo), συχνό θύμα των τροχών τη νύχτα, τον Πρασινόφρυνο (Bufotes viridis), τον κρυπτικό Δενδροβάτραχο (Hyla arborea), και τους ευρέως παροντες Ηπειρώτικο Βάτραχο (Pelophylax epeiroticus), Βαλτοβάτραχο (Pelophylax ridibundus) και Ευκίνητο Βάτραχο (Rana dalmatina).

Οι χελώνες εκπροσωπούνται από τις δυο νεροχελώνες μας, τη Στικτή Νεροχελώνα (Emys orbicularis) και τη Γραμμωτή Νεροχελώνα (Mauremys rivulata), καθώς και από τις δυο χερσαίες χελώνες της δυτικής Ελλάδας, τη Μεσογειακή Χελώνα (Testudo hermanni) και την Κρασπεδοχελώνα (Testudo marginata). Τέλος, και στην Κέρκυρα έχει φτάσει η Αμερικανική Νεροχελώνα (Trachemys scripta), που έχει πλέον ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, κυρίως σε λιμνούλες δημόσιων πάρκων.

Ανάμεσα στα αμφίβια, ευρεία εξάπλωση τόσο σε στάσιμα (π.χ. Λίμνη Κορρησίων), όσο και σε ελαφρώς ρέοντα ύδατα του νησιού έχει και ο μικρός αλλά εντυπωσιακός Ελληνικός Λισσοτρίτωνας (Lissotriton graecus), ενώ εδώ ζει επίσης και ο Μακεδονικός Τρίτωνας (Triturus macedonicus).

Αξιόλογος είναι και ο αριθμός των 13 ειδών φιδιών του νησιού, στην πλειοψηφία τους τελείως ακίνδυνα.

Λόγω της εκτεταμένης παρουσίας υγορτοπικών βιοτόπων, αλλά και φυσιών και τεχνητών λιμνών, απαντούν στο νησί και τα δύο είδη φιδιών που σχετίζονται με τέτοια περιβάλλοντα, το Νερόφιδο (Natrix natrix) και το Λιμνόφιδο (Natrix tessellata).

Ανάμεσα στα φίδια που ζουν στο νησί, υπάρχουν σχετικά καλές πιθανότητες - την κατάλληλη εποχή και τις κατάλληλες ώρες - να δείτε το Σπιτόφιδο (Zamenis situla), τον Έφιο (Dolichophis caspius), το Λαφιάτη (Elaphe quatuorlineata), το Λαφιάτη του Ασκληπιού (Zamenis longissimus), τη Δενδρογαλιά (Hierophis gemonensis) και τη Σαΐτα (Platyceps najadum), ενώ είναι πολύ δύσκολο να πετύχετε κάποιον Έρυκα (Eryx jaculus) ή ένα Αγιόφιδο (Telescopus fallax) και σχεδόν πίθανον να συναντήσετε το δυσθεώρητο Ανήλιο (Xerotyphlops vermicularis).

Τα μόνα φίδια της Κέρκυρας που φέρουν δηλητήριο είναι ο Σαπίτης (Malpolon insignitus, οπισθόγλυφο φίδι με ασθενές δηλητήριο) και η κοινή Οχιά (Vipera ammodytes), που συναντάται κυρίως σε ξηρά και πετρώδη ενδιαιτήματα με χαμηλή θαμνώδη βλάστηση.

Πηγές: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΡΠΕΤΟΠΑΝΙΔΑ - herpetofauna.gr 2009-2025

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος