Πανίδα της Μάνης

Πανίδα της Μάνης

Κείμενο: Τ. Αδαμακόπουλος, Α. Καλτσής

Η Μάνη συνδυάζει παράκτιους, ημιορεινούς και καθαρά ορεινούς βιοτόπους, παρέχοντας ενδιαιτήματα για μια μεγάλη ποικιλία ειδών πανίδας. Αν τα θηλαστικά δεν εμφανίζουν εκπλήξεις, πλην του τσακαλιού, η ορνιθοπανίδα και η ερπετοπανίδα βεβαιώνουν την ιδιαίτερη βιογεωγεωγραφική θέση, καθώς και την ποικιλότητα και φυσικότητα των βιοτόπων της περιοχής.

Τα θηλαστικά

Μάνη topoguide
Μάνη topoguide: Τσακάλι
Φωτό: Τ. Αδαμακόπουλος

Με την εξαφάνιση του λύκου, κάπου στα μέσα του 20ου αιώνα, το τσακάλι (Canis aureus) είναι πλέον το μεγαλύτερο σαρκοφάγο που κατάφερε να επιβιώσει σε άγρια κατάσταση στην Πελοπόννησο. Στη Μάνη και ειδικότερα στη Μέσα Μάνη, χάρη στην απουσία ανθρώπινης παρουσίας στο βουνό, το πολύπλοκο ανάγλυφο γύρω από τα χωριά, που παρέχει αναρίθμητες αόρατες διόδους και τη διατήρηση ενός σημαντικού ακόμα ζωϊκού κεφαλαίου με χαμηλή ένταση φύλαξης - κυρίως βοοειδή, που προσφέρουν σποραδικά στη φύση κάποιο πτώμα ή ένα αδύναμο νεαρό -, το τσακάλι συντηρεί έναν αξιόλογο πληθυσμό, κατετμημένο σε πολλούς μικρούς πυρήνες.

Τα πουλιά

Μάνη topoguide
Μάνη topoguide: Πετρίτης (Falco peregrinus) στο Ταίναρο
Φωτό: A. Bonetti

Η περιοχή της Μάνης γνωρίζει μία πραγματική «εισβολή» από πουλιά κατά την ανοιξιάτικη μετανάστευση (λιγότερο στη φθινοπωρινή), καθώς είναι η πρώτη ηπειρωτική ξηρά της μεταναστατευτικής στενωπού Αντικυθήρων – Κυθήρων.

Συνολικά, στη Μάνη έχουν καταγραφεί 227 είδη πουλιών. Από αυτά, τα 72 είδη αναπαράγονται στην περιοχή.

Η Μάνη αποτελεί επίσης μια ιδιαίτερα σημαντική περιοχή για τα αρπακτικά πουλιά, που αντιπροσωπεύονται εδώ με 27 είδη, με 7 από αυτά να φωλιάζουν στην περιοχή, ενώ τα υπόλοιπα περνούν κατά τη μετανάστευση, όπως ο μεγάλος αριθμός φιδαετών (Circaetus gallicus). Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία νεαρών ατόμων από σπάνια πλέον για τη χώρα μας είδη, όπως ο Βασιλαετός (Aquila heliaca) και ο Χρυσαετός (Aquila chrysaetos), που διαχειμάζουν εδώ.

Η Μάνη φιλοξενεί φυσικά και άλαλ αρπακτικά, με πιο σημαντικά τον Πετρίτη (Falco peregrinus) και έναν μικρό αριθμό Στικταετών (Clanga clanga). Και τα δύο αυτά σπάναι είδη φωλιάζουν στις ορθοπλαγιές των φαραγγιών και της ακτογραμμής.

Ως προς τους κύριους βιοτόπους της περιοχής, στους ελαιώνες καταφτάνει αργά την άνοιξη για να φωλιάσει η σχετικά ασυνήθιστη Λιοστριτσίδα, ενώ στη χαμηλότερη ζώνη αφθονούν οι Τσίχλες, τα Κοτσύφια, τα Τρυγόνια κ.α. Ο πλούσιος θαμνώνας φιλοξενεί επίσης μόνιμους πληθυσμούς από Μαυροτσιροβάκους, Φανέτα, Μαυρολαίμηδες, Φυλλοσκόπους, Κεφαλάδες και άλλα στρουθιόμορφα.

Τέλος στις παρυφές των χωριών θα δούμε τις συνήθεις Γερακίνες, παρέα με δεκαδες Κουρούνες και Καρακάξες, ενώ τις κορυφές περιδιαβαίνουν μικρές ομάδες από θορυβώδη Κοράκια (Corvus corax).

Ερπετά και αμφίβια

Μάνη topoguide
Μάνη topoguide: Δενδρογαλιά (Hierophis gemonensis)
Φωτό: A. Bonetti

Η μάλλον άνυδρη Μεσσηνιακή Μάνη είναι αφιλόξενη για τα περισσότερα είδη αμφιβίων, αλλά αντίθετα αποτελεί φιλικό περιβάλλον για αρκετά είδη σαυρών, φιδιών, σαμιαμιδιών και χελωνών.

Τα φίδια αντιπροσωπεύονται από τα συνήθη είδη της Πελοποννήσου, όπως η Οχιά (Vipera ammodytes), η Δενδρογαλιά (Hierophis gemonensis), η Σαΐτα (Platyceps najadum) και το Αγιόφιδο. Στις σαύρες, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα ενδημικά ερπετά της περιοχής, όπως η Ελληνική Σαύρα (Hellenolacerta graeca) και η Γουστέρα της Πελοποννήσου (Podarcis peloponnesiacus, όπως και η Σαύρα του Μοριά (Algyroides moreoticus).

Τα αμφίβια, τέλος περιλαμβάνουν μικρούς και εντοπισμένους πληθυσμούς από είδη που είναι εξοικειωμένα με την ασυνεχή παρουσία νερού, όπως ο Χωματόφρυνος, ο Πράσινος φρύνος και ο Δεντροβάτραχος.

Περισσότερες πληροφορίες και μια ενδεικτική χαρτογράφηση δεκάδων ειδών πανίδας δίνονται στα τέσσερα επιμέρους κεφάλαια για τις Πανίδα της Αβίας, τις Πανίδα της Καρδαμύλης, τις Πανίδα της Αρεόπολης και τέλος τις Πανίδα του Ταινάρου.

Φωτογραφίες και περιγραφές πολλών ειδών θηλαστικών, πουλιών, ερπετών και αμφιβίων της Μάνης περιλαμβάνονται στις εφαρμογές Αβία topoguide, Καρδαμύλη topoguide, Αρεόπολη topoguide και Ταίναρο topoguide.

Και οι τέσσερις πιο πάνω εφαρμογές είναι διαθέσιμες ως αγορές μέσα στην εφαρμογή (in-app-purchase) στην περιφερειακή εφαρμογή Μάνη topoguide, διαθέσιμη για συσκευές Android.

Οι τέσσερις αυτές περιοχές είναι επίσης διαθέσιμες ως αγορές μέσα στην εφαρμογή (in-app-purchase) στην εφαρμογή Topoguide Greece, σχεδιασμένη ειδικά για συσκευές iOS (iPhone και iPad).