Ορχιδέες του Πηλίου

Ορχιδέες του Πηλίου

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Πήλιο
Πήλιο: Ophrys reinholdii

Πέραν των πολλών κοινών ή σπάνιων ειδών χλωρίδας του Πηλίου, μια ομάδα φυτών που προσελκύει το ενδιαφέρον τόσο των φυσιολατρών, όσο και των βοτανικών, είναι οι ορχιδέες. Η ξεχωριστή δομή του φυτού, με την εντυπωσιακή ταξιανθία που λάμπει μέσα στο τοπίο, καθώς και το ιδιόμορφο άνθος, σχεδόν προκαλούν την προσοχή του πεζοπόρου. Θα συναντήσουμε τον μεγαλύτερο πλούτο σε είδη αλλά και σε πληθυσμούς στη ζώνη του θαμνώνα και των φρυγάνων, από το ύψος της θάλασσας έως και τις παρυφές του ορεινού δάσους. Φτωχότεροι σε ποικιλία ορχιδεών είναι οι δασικοί οικότοποι του Πηλίου, όπου θα βρούμε είδη που προτιμούν ή είναι ανεκτικά στη σκιά των μεγάλων φυλλοβόλων.

Το γένος Ophrys

Πήλιο
Πήλιο: Ophrys helenae

Ανάμεσα στους πολλούς εκπροσώπους του γένους Ophrys στο Πήλιο, ξεχωρίζουν τα ασυνήθιστα είδη, όπως η Ophrys helenae και η Ophrys reinholdii. Η Ophrys helenae είναι από τις πιο εντυπωσιακές ορχιδέες, λόγω του ιδιαίτερα μεγάλου χείλους της, το οποίο είναι κόκκινο-κερασί και γυμνό από θυρεό.

Το γένος Orchis

Πήλιο
Πήλιο: Orchis italica

Τα περισσότερα μέλη του γένους Orchis αναπτύσσονται στο όριο ανάμεσα στους πετρότοπους και το δάσος ή τον ψηλό θαμνώνα, μια μεταβατική ζώνη που είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στο Πήλιο. Η Orchis italica το πιο γνωστό μέλος της ομάδας. Η συμπαγής ταξιανθία της φέρει πολλά άνθη που μοιάζουν με άνθρωπο με ουρά ή υπερφυσικό φαλλό (στην αρχαιότητα το φυτό ονομαζόταν "Σατύριον" λόγω της ομοιότητας με τους Σάτυρους, τους μονίμως εν στύσει συνοδούς του Διονύσου). Το χρώμα των ανθέων ποικίλει από ζωηρό ρόζ έως σχεδόν λευκό.

Οι πρώιμες ανθοφορίες

Πήλιο
Πήλιο: Neotinea lactea

Η άνθιση της Neotinea lactea αρχίζει από το Φλεβάρη και διαρκεί μέχρι τον Μάιο. Το βραχύσωμο αλλά όμορφο αυτό φυτό αναπτύσσεται σε ανοιχτές θέσεις όπως λιβάδια, φρύγανα και θαμνώνες.

Πήλιο
Πήλιο: Himantoglossum robertianum

Το Himantoglossum robertianum ξεκινά την ανάπτυξη της ταξιανθίας του ακόμα νωρίτερα από την Neotinea lactea. Το γιγαντόσωμο αυτό ορχεοειδές είναι πολύ διαδεδομένο στα χαμηλά υψόμετρα και ιδίως στις παράκτιες περιοχές. Είναι είδος της περιμεσογειακής ζώνης, αλλά έχει διαπιστωθεί ότι επεκτείνει την ζώνη εξάπλωσής του προς τα βόρεια (πρόσφατα καταγράφηκε στη Νότια Γαλλία), πιθανά ως αποτέλεσμα της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας και της κλιματικής αλλαγής.

Πως θα τα βρείτε

Φωτογραφίες και περιγραφές πολλών ειδών άγριας ορχιδέας του Πηλίου περιλαμβάνονται στις τέσσερεις πεζοπορικές εφαρμογές της οικογένειας topoguide, που καλύπτουν το Κεντρικό Πήλιο, το Δυτικό Πήλιο, το Ανατολικό Πήλιο και το Νότιο Πήλιο. Οι εφαρμογές είναι διαθέσιμες τόσο για περιβάλλον Android, όσο και για συσκευές iOS (iPhone και iPad).