Γράμοστα-Φρίγκα-Γκιστόβα

Ορειβασία στο Γράμο

Χωριό Γράμος
Φρίγκα
Γκιστόβα

Κείμενο και φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος

Η ομαλή λεκάνη χωριού Γράμος είναι στην ουσία ένα τεράστιο βοσκοτόπι. Άλλοτε, το απέραντο αυτό λιβάδι ήταν κατάστικτο από εγκαταστάσεις κτηνοτρόφων, οι οποίοι ξεκαλοκαίραζαν εδώ σε ομαδικούς καταυλισμούς που έφταναν έως και τις 10 οικογένειες, μέλη συνήθως ενός ευρύτερου συγγενικού κύκλου. Μία από τις αγαπημένες θέσεις συσπείρωσης των κτηνοτρόφων ήταν η Φρίγκα, ένα πλούσιο λιβάδι που φιλοξενούσε τη μεγάλη ομώνυμη πηγή.

Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα

Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Συγκλίνοντας με το κύριο μονοπάτι της Γκιστόβας
(πατήστε για μεγέθυνση).

Οι δρόμοι ζώων και ανθρώπων, που απέκλιναν από το χωριό Γράμος προς τις εποχικές κτηνοτροφικές συνοικήσεις της λεκάνης, συνέκλιναν ψηλότερα στις κορυφογραμμές και τις μεγάλες πηγές. Δύο από τις πιο σημαντικές θέσεις υδροληψίας ήταν στη Φρίγκα και τη Γκιστόβα, δηλαδή στη μεγάλη πηγή και τη μόνιμη λίμνη.

Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Στο χωματόδρομο Γράμος-Φρίγκα
Το παλιό μονοπάτι από τη Γράμοστα προς τη Φρίγκα βελτιώθηκε μεταπολεμικά, καθώς φιλοξένησε το πρώτο υδραγωγείο της περιοχής, έναν αγωγό πήλινων σωλήνων που μετέφερε καθαρό, πόσιμο νερό στο χωριό. Το υδραγωγείο αυτό εγκαταλήφθηκε αργότερα, αλλά το ίχνος του άξονα του αγωγού παρέμεινε και πρόσφατα διαπλατύνθηκε ως κτηνοτροφικό δρόμος. Ο δρόμος αυτός είναι η συντομότερη όδευση προς τη Φρίγκα και συντηρείται κάθε καλοκαίρι από τα ερπυστριοφόρα του στρατού.
Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Τα απέραντα λιβάδια στα νότια της ζώνης ανάβασης
Η όδευση αυτή, από το Γράμο στη Φρίγκα και τη Γκιστόβα ακολουθεί τη ζώνη των ηπιότερων κλίσεων προς τη Γκιστόβα. Έτσι, ακολουθώντας το δρόμο αυτόν μέχρι το ύψος του οριζόντιου δρόμου Λεύκα-Μπαρούγκα, προχωρώντας μέχρι την πηγή από το ίχνος του παλιού αγωγού και συνεχίζοντας από μικρά μονοπάτια μέχρι τη Γκιστόβα, έχουμε στην ουσία ανασυστήσει την ευκολότερη πρόσβαση στη Γκιστόβα, μια πορεία την οποία υλοποιούσαν παλιότερα τα κοπάδια και τα φορτηγά ζώα. Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Η Γκιστόβα
(πατήστε για μεγέθυνση).
Η διαδρομή ξεκινά από το χωριό και με μερικούς ελιγμούς στο τοπικό οδικό δίκτυο μπαίνει στο μακρύ δρόμο προς τη Φρίγκα. Όταν το δρομάκι αυτό δεν έχει καθαριστεί από τα μηχανήματα τους στρατού - γεγονός που συμβαίνει λίγες μέρες πριν την έλευση των κοπαδιών, συνήθως αρχές Ιούνη - μοιάζει με ωραίο πλατύ μονοπάτι. Το δρομάκι καταλήγει στον κύριο χωματόδρομο που συνδέει τη Λεύκα με το διάσελο Μπαρούγκα.

Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Χωριό Γράμος-Φρίγκα-Γκιστόβα
Lamium maculatum, χαρακτηριστικός φίλος των υγρών τοποθεσιών
Κάνουμε λίγο αριστερά στο χωματόδρομο αυτόν και στο ύψος μιας λαμαρινένιας καλύβας μπαίνουμε στο ίχνος του παλιού υδραγωγού, που καταλήγει στην πηγή (εδώ, ο προσεκτικός παρατηρητής θα δει ένα παλιό φρεάτιο και λείψανα από την υποδομή μάστευσης).

Συνεχίζουμε με μικρά μονοπάτια προς τον άξονα της μεγάλης ρεματιάς, την περνάμε και ανηφορίζουμε σε ομαλά λιβάδια προς το κεντρικό μονοπάτι της Γκιστόβας. Συγκλίνουμε με αυτό στα ομαλά λιβάδια, ψηλότερα από το οροπέδιο με τις λίμνες.

Συνεχίζουμε στο σαφές αυτό μονοπάτι μέχρι τη λίμνη Γκιστόβα.

Όνομα διαδρομής
Δυσκολία
Μήκος
m
Χρόνος
h
Μέγιστο
υψόμετρο
m
Ελάχιστο
υψόμετρο
m
Ανάβαση
m
Κατάβαση
m
Γράμοστα-Φρίγκα-Γκιστόβα 1/5 6780 3h00 2380 1380 1080 80
Γράμοστα-Φρίγκα-Γκιστόβα: Χάρτης της διαδρομής
Γράμοστα-Φρίγκα-Γκιστόβα
Χάρτης της διαδρομής
(πατήστε για μεγέθυνση).

Η διαδρομή δεν έχει σήμανση. Από το χωριό Γράμος μέχρι τη Γκιστόβα, η πορεία έχει μήκος 7.2 χλμ. και μπορεί να γίνει σε 3 ώρες. Νερό θα βρούμε στη πηγή Φρίγκα και στις μεγάλες ρεματιές που ακολουθούν, όπου το νερό είναι άφθονο, κρύο και καθαρό.